MATUT HTI NA »
DAP BA (3) GINRA HTA GASAT
February (28), bat Lahkawng,
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya Dap Ba (3) Ginra rai nga ai Ban Htang Mare kaw KIA myu tsaw share shagan ni hte myen tai hpyen dap hka-la-ya ( 69) na hpyen hpung ni Feburay (27) ya shani daw hta laja lana gap gasat lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya Dap Ba (3) Ginra rai nga ai Ban Htang Mare kaw KIA myu tsaw share shagan ni hte myen tai hpyen dap hka-la-ya ( 69) na hpyen hpung ni Feburay (27) ya shani daw hta laja lana gap gasat lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
HPA RAI?
Hpan Madu gaw masha langai mi shangai pra sa wa ai hkying ten shani kaw nna masha langai mi a lu gin ai duhkra ten ladaw hpe masat tawn ya chyalu re hte anhte shing gyim masha ni gaw Nu a hkritung kata kaw na shangai shaprat dat ai hte rau, lup sung hku de hkawm sa ai hkrun lam galu hpe katsi kahtet, ngwi ai yak ai, yawng hpe hkam nna shani shana nsin nhtoi, matut hkawm sa na ni hkrai rai ga ai zawn anhte galaw nga ai magam bungli yawng mung lup sung hku de du ai shani du hkra galaw ra nga ga ai gaw hpan Madu jaw ai manu dan dik ai ten hte asak janmau gaw lup sung hku du ai shani htum sai ngut sai re. HPA RAI? Hpa rai na a hpu dik ai lup sung hku hkrun lam hte labau jaw ai myu sha lit hpe n'kam lit la gwi nga n'ta? Karai jaw ai, Nu shangai ai Jinghpaw Wunpawng myu tai lu ai, hpu dik ai labau jaw ai ten hpe lai mu n'mai ai zawn shalai kau nga nta? Chyinghkai nu e ngai zawn re kasha hpe kalang bai naw shangai ya rit, ngu yang mai na kun? Hpa rai nmai byin ai masa hpe mara tam nga nta? Lu nga ai du nga ai ten gaw annau ni a matu kaja dik ai ten du nga sai.
Hpa rai ndai ram manu dan dik ai ten du nga nna hpang lam bai nhtang ai zawn jahtawng nhtu ai ni hte n'gup sha n'mai ganawn sai n'mai pawng sai nga tsun nna, ta tut hte hkum hkrang gaw mawng katut ai zawn shingnyi tsi katut ai zawn, hpyi katut ai zawn, shapawt katut ai zawn, nampum katut ai zawn myen a kahtawk tsi hkrum ai zawn byin nga ai nta? Lai sai ten hta mung law law lang sang lang ka lai wa sai, rai yang hpa rai? Hpa rai ta?
Lai sai Poi kaba ngu ai gabaw hta mung sanglang lai wa sai, u la kaba masum shing jawng ai hta gumra hpawmi ngu myen a rapdaw, asuya, hpyen dap, NLD, nga shanhte kata masin nsi salu salat hte nsim nsa ten hpe manu shadan nna shing jawng nga ma ai. Dai zawn myen a kata hta nru nra n'gun hkyim hkat ai gaw lani hte lani grau she sawng wa nga ai, dai ni dai myen asuya a shingdu hta 80% shadang rapdaw Slg rai nga ai [chyan-hput] DBPS paty hpe bai maram yu ga nga yang, hpyen hpyi galai tawn ai hpyen du ni malawng rai nga ai majaw hpyen myit jasat n mat ni ningngai galaw sha nga ai, paty hpe maran yu dat yang hpan masum rai nga ai hpe mu lu ai, dai Slg ni hta:
a- Dung lahkum shamat ai hpung,
Mugun bungli lamang grat n nga ai ni, dung lahkum n'ngang ai ni, dung lahkum shamawt hkrum ai ni, hpa zawn zawn le ra zawn re ni.
b-Myi man hpe yu gumhpraw hpe mu ai hpung,
Gumhpraw myiman sha madung tawn ai ni, bungli grat dagra n'galaw ai ni, myi man yu nna bungli galaw ai ni, maidang masawp ai ni wa lang gale ai ni,mayun kum hpa sha ai ni. Dai ni gaw paty a amu madu yan rai nga ai, U Aung Taung, U Hte Oo, Slg nkau mi hte ginwang slg law law rai nga ai. Ahkaw ahkang hpe lai hkra lang ai ni, lamu ga ntara zing madu la ai ni. Tara hkungga ai lam n'nga ai ni. Masha hpe yu nna bungli galaw ai ni.
c-Hpyen Dap,
Hpyen myit jasat n'mat ai ni, dip gamyet sharim up hkang sha mayu ai ni, hpyen dap hpe sha madung tawn ai ni. Daru ahkaw ahkang gare lang mayu ai ni, ahkaw ahkang arawng aya hte bungli galaw ai ni, Tara hkungga ai lam arawng aya hta madung ai ni. Tara tawt lai n'hkrit ai ni. Dai ni gaw shwe man-Tin Aung Myint, Tin Oo hte rapdaw kaw dung ai hpyen du kaba ni law law nga ai hte Gumsam magam a lahkum shamawt chyam nga ai ni re.
d-Bawsang Paty hte dinghkrai paty,
Rapdaw kaw du nga ai bawsang paty hte kaga paty ni dinghkai rapdaw slg nkau mi gaw makoi a majaw, poi yu masha zawn zawn mung masha ni gawng malai zawn zawn, lemawt wawmawt lam nmu ai, bungli madung nlu ai, shabrai jahkut sha tawn nga ai.
Ndai zawn rai rapdaw kata kaw shada da langai hte langai a ga kawng ndum ai madat mara hkungga hkat ai lam n'nga ai asuya gaw mang hkang kaba byin wa sai, shada da bungli gashun galaw nga ai rapdaw gaw galoi du grin na ta? Dai hta n'ga kadai mi hpa nga nga hpa tsun tsun, magwi na tingse dum bang ai zawn byin nga ai hpyen gaw gasat ding yang, zingri ding yang rai nga ai majaw asuya gaw mungkan hta gaya kahpa hkrum nga ai zawn asuya ndau ai hpe kadai nkam ai. Kata kaw shada da darin hkat ai, chyam hkat ai gaw ya shinggan du bra wa ai majaw shada da shara gashun hkat ai, masha gashun hkat ai, madat mara ai lam n'nga ai, dumbru dumbra, nangshoi nangsha byin nga ai, li baw lai jang limai gara kaw dawt dawt nga lachyum pru nga sai.
Hpyen dap kata e mung lekap wawkap rai da shatawt sha nga ai law wa ai, tinang a rudi ngang na matu hkinjang tam nga ai ni she law wa sai. NLD de zawn DBPS de zawn pru mat mayu ai ni she law malawng rai nga sai. Hpyen dap kata e mung ntsa na ni arawng aya kashun mayu ai ni, myi man hta bungli galaw sha ai she law nga sai majaw myen asuya gaw hpung kraw she rai wa nga sai kaw annau ni hpa rai matut nsa na ta? Sa gaw sa na re tim masa dang nga ai kun? Hpa rai manu dan dik ai anau ni ten prat, ja gumhpraw hpe shama nga na ta?
Dai ni KIO/KIA mung asuya langai hta nga gin ai atsam hte nga gin ai, rawng gin ai, dap lamang yawng hkum hkra nga ai ngu ngai hku na mu mada ai re, dai ni Shanglawt asuya gaw madang nga ai asuya langai re, Tara hkungga ai, Tara masing hkrang nga ai asuya re majaw mungdan langai hpe up hkang lu na re ngu kam ai.
Matut nna ra ai hpe masa hta hkan nna prat madang hta hkan nna jat sa wa na, galai sa wa yang mai ai sha re, madung gaw Shanglawt lu na sha ahkyak ai. Shanglawt shawng lu ai hpang e she ra ai hpe matut bawngban ningmu garan nna matut sa wa yang kaja ai re, hpaji nhkum ai, sut masa nkaja ai, dai naw ra ai ngu tsun nga yang, ten hpe kade ram hpang de naw htingnut shangut na ta? Mara tam mara gaw mu na sha re? Ra ai lam hpe yu yang kadai mung hkum tsup ai ngu nga na nre, ya ten gaw yak dik ai hpe mung maram yu, mu yu hkrum sha yu ngut saga ai majaw awmdawm de she shanang na ten du nga sai ngu mu ai. Ndai ten matut nna n dating yang galoi she? Rai nu ga, yau sai, ngu shalai kau na kun? Yet yet sha hkawm nga yang gaw mayam bai nhtang tai ai she madung sai, tinang langai a prat hpe sha yu na kun?
Mai sa hpunau ni e hpaji hkum jang she gasat di ga, dinghkrai ga garan ga nga yang dai 60 ning hkawt rai wa nga ai, jat ai lam n'nga ai hta n'ga grau pyi she sum machyi ai hta n ga ya gaw singgu krin she rai mat saga ai.
Shing nrai myu gayau la nna myen+jinghpaw myu ningnan shamying jat la nna madu lu malu yawng chyasam wa hpe ap ya kau nna mayam tai, madu shat shadu sha lang nna chyasam ma hpe sa bau lawm na kun? Mayam tai nga ai hta n'ga tinang myu shada n'chyang chyang jahtawng n'htu ai hpaw lam madaw tai mat yang kaja sai kun? Makam nbung ai myu nbung ai ni hte ganawn yang n'mai sai, pawng yang nmai sai nga n'gup hta tsun, ta tut gaw lagaw n'dung gara de yawng nga ai kun? Myen a nampum lawm sai kun? Myen a hpyi kawa hkrum sai kun? Gahtawt tsi madaw katut sai kun? Mawng madaw katut sai kun? HPA RAI?
Dai ni na du nga ai masa hpe yu yang gaw awmdawm ai de madaw shanawng gasat sa wa yang she kaja sai ngu mu ai. Ga garan yang she annau ra awng sharawng dik ai shawng lam shanglawt masa gaw asan lawan mu na re hte lawan du lu na re, maram gaw maram yu ra ai tim shawng kara hku shanglawt na hpe she maram ra sai,
1-Mung masa hpyen masa.
2-Hpyen la n'gun.
3-Laknak n'gun.
4-Ja Gumhpraw n’gun.
Lahta na lam ni yawng hpe maram ngut jang gaw annau ni ten hte masha n'gun jat ra ai.
1-WP myu sha yawng awmdawm shanglawt majan a matu laknak hpai dang ai yawng laknak hpai ra ai.
2-Ahkyak ai ginwang daw langai hpe shawng gasat di la ra ai.
3-mungkan de ndau .
UNFC hta anhte tingnyang up rai nga ga ai re majaw UNFC hku shawng n'gun dat sa wa yang mai kaja na re.
Ya kaw na Shanglawt na matu masing jahkrat hpang wa yang kaja dik ai ten du nga sai ngu mu ai. Simsa lam la ai yawng hpe mung anhte maram mu ai daram mu chye saga ai hte maren myen gaw galoi kaja ai masing jahkrat nna mung masa teng bawng na nre hpe asan mu saga ai. Dai ni kalang bai chye nga ninglen myit malai kalang bai lu masu na kun? Hpa rai?
Myen a asuya rapdaw kata hpyen dap kata mu gun dap kata nru nra byin nga ai ten annau ni matu ten kaja dik re.
Hpa rai? Shanglawt nlu na ta? Hpa rai naw ganawn na ta? Naw pawng mayu nga ta?
Hpa rai mayam tai mayu nga ta? Hpa rai.....?
Baren Numraw
Hpa rai ndai ram manu dan dik ai ten du nga nna hpang lam bai nhtang ai zawn jahtawng nhtu ai ni hte n'gup sha n'mai ganawn sai n'mai pawng sai nga tsun nna, ta tut hte hkum hkrang gaw mawng katut ai zawn shingnyi tsi katut ai zawn, hpyi katut ai zawn, shapawt katut ai zawn, nampum katut ai zawn myen a kahtawk tsi hkrum ai zawn byin nga ai nta? Lai sai ten hta mung law law lang sang lang ka lai wa sai, rai yang hpa rai? Hpa rai ta?
Lai sai Poi kaba ngu ai gabaw hta mung sanglang lai wa sai, u la kaba masum shing jawng ai hta gumra hpawmi ngu myen a rapdaw, asuya, hpyen dap, NLD, nga shanhte kata masin nsi salu salat hte nsim nsa ten hpe manu shadan nna shing jawng nga ma ai. Dai zawn myen a kata hta nru nra n'gun hkyim hkat ai gaw lani hte lani grau she sawng wa nga ai, dai ni dai myen asuya a shingdu hta 80% shadang rapdaw Slg rai nga ai [chyan-hput] DBPS paty hpe bai maram yu ga nga yang, hpyen hpyi galai tawn ai hpyen du ni malawng rai nga ai majaw hpyen myit jasat n mat ni ningngai galaw sha nga ai, paty hpe maran yu dat yang hpan masum rai nga ai hpe mu lu ai, dai Slg ni hta:
a- Dung lahkum shamat ai hpung,
Mugun bungli lamang grat n nga ai ni, dung lahkum n'ngang ai ni, dung lahkum shamawt hkrum ai ni, hpa zawn zawn le ra zawn re ni.
b-Myi man hpe yu gumhpraw hpe mu ai hpung,
Gumhpraw myiman sha madung tawn ai ni, bungli grat dagra n'galaw ai ni, myi man yu nna bungli galaw ai ni, maidang masawp ai ni wa lang gale ai ni,mayun kum hpa sha ai ni. Dai ni gaw paty a amu madu yan rai nga ai, U Aung Taung, U Hte Oo, Slg nkau mi hte ginwang slg law law rai nga ai. Ahkaw ahkang hpe lai hkra lang ai ni, lamu ga ntara zing madu la ai ni. Tara hkungga ai lam n'nga ai ni. Masha hpe yu nna bungli galaw ai ni.
c-Hpyen Dap,
Hpyen myit jasat n'mat ai ni, dip gamyet sharim up hkang sha mayu ai ni, hpyen dap hpe sha madung tawn ai ni. Daru ahkaw ahkang gare lang mayu ai ni, ahkaw ahkang arawng aya hte bungli galaw ai ni, Tara hkungga ai lam arawng aya hta madung ai ni. Tara tawt lai n'hkrit ai ni. Dai ni gaw shwe man-Tin Aung Myint, Tin Oo hte rapdaw kaw dung ai hpyen du kaba ni law law nga ai hte Gumsam magam a lahkum shamawt chyam nga ai ni re.
d-Bawsang Paty hte dinghkrai paty,
Rapdaw kaw du nga ai bawsang paty hte kaga paty ni dinghkai rapdaw slg nkau mi gaw makoi a majaw, poi yu masha zawn zawn mung masha ni gawng malai zawn zawn, lemawt wawmawt lam nmu ai, bungli madung nlu ai, shabrai jahkut sha tawn nga ai.
Ndai zawn rai rapdaw kata kaw shada da langai hte langai a ga kawng ndum ai madat mara hkungga hkat ai lam n'nga ai asuya gaw mang hkang kaba byin wa sai, shada da bungli gashun galaw nga ai rapdaw gaw galoi du grin na ta? Dai hta n'ga kadai mi hpa nga nga hpa tsun tsun, magwi na tingse dum bang ai zawn byin nga ai hpyen gaw gasat ding yang, zingri ding yang rai nga ai majaw asuya gaw mungkan hta gaya kahpa hkrum nga ai zawn asuya ndau ai hpe kadai nkam ai. Kata kaw shada da darin hkat ai, chyam hkat ai gaw ya shinggan du bra wa ai majaw shada da shara gashun hkat ai, masha gashun hkat ai, madat mara ai lam n'nga ai, dumbru dumbra, nangshoi nangsha byin nga ai, li baw lai jang limai gara kaw dawt dawt nga lachyum pru nga sai.
Hpyen dap kata e mung lekap wawkap rai da shatawt sha nga ai law wa ai, tinang a rudi ngang na matu hkinjang tam nga ai ni she law wa sai. NLD de zawn DBPS de zawn pru mat mayu ai ni she law malawng rai nga sai. Hpyen dap kata e mung ntsa na ni arawng aya kashun mayu ai ni, myi man hta bungli galaw sha ai she law nga sai majaw myen asuya gaw hpung kraw she rai wa nga sai kaw annau ni hpa rai matut nsa na ta? Sa gaw sa na re tim masa dang nga ai kun? Hpa rai manu dan dik ai anau ni ten prat, ja gumhpraw hpe shama nga na ta?
Dai ni KIO/KIA mung asuya langai hta nga gin ai atsam hte nga gin ai, rawng gin ai, dap lamang yawng hkum hkra nga ai ngu ngai hku na mu mada ai re, dai ni Shanglawt asuya gaw madang nga ai asuya langai re, Tara hkungga ai, Tara masing hkrang nga ai asuya re majaw mungdan langai hpe up hkang lu na re ngu kam ai.
Matut nna ra ai hpe masa hta hkan nna prat madang hta hkan nna jat sa wa na, galai sa wa yang mai ai sha re, madung gaw Shanglawt lu na sha ahkyak ai. Shanglawt shawng lu ai hpang e she ra ai hpe matut bawngban ningmu garan nna matut sa wa yang kaja ai re, hpaji nhkum ai, sut masa nkaja ai, dai naw ra ai ngu tsun nga yang, ten hpe kade ram hpang de naw htingnut shangut na ta? Mara tam mara gaw mu na sha re? Ra ai lam hpe yu yang kadai mung hkum tsup ai ngu nga na nre, ya ten gaw yak dik ai hpe mung maram yu, mu yu hkrum sha yu ngut saga ai majaw awmdawm de she shanang na ten du nga sai ngu mu ai. Ndai ten matut nna n dating yang galoi she? Rai nu ga, yau sai, ngu shalai kau na kun? Yet yet sha hkawm nga yang gaw mayam bai nhtang tai ai she madung sai, tinang langai a prat hpe sha yu na kun?
Mai sa hpunau ni e hpaji hkum jang she gasat di ga, dinghkrai ga garan ga nga yang dai 60 ning hkawt rai wa nga ai, jat ai lam n'nga ai hta n'ga grau pyi she sum machyi ai hta n ga ya gaw singgu krin she rai mat saga ai.
Shing nrai myu gayau la nna myen+jinghpaw myu ningnan shamying jat la nna madu lu malu yawng chyasam wa hpe ap ya kau nna mayam tai, madu shat shadu sha lang nna chyasam ma hpe sa bau lawm na kun? Mayam tai nga ai hta n'ga tinang myu shada n'chyang chyang jahtawng n'htu ai hpaw lam madaw tai mat yang kaja sai kun? Makam nbung ai myu nbung ai ni hte ganawn yang n'mai sai, pawng yang nmai sai nga n'gup hta tsun, ta tut gaw lagaw n'dung gara de yawng nga ai kun? Myen a nampum lawm sai kun? Myen a hpyi kawa hkrum sai kun? Gahtawt tsi madaw katut sai kun? Mawng madaw katut sai kun? HPA RAI?
Dai ni na du nga ai masa hpe yu yang gaw awmdawm ai de madaw shanawng gasat sa wa yang she kaja sai ngu mu ai. Ga garan yang she annau ra awng sharawng dik ai shawng lam shanglawt masa gaw asan lawan mu na re hte lawan du lu na re, maram gaw maram yu ra ai tim shawng kara hku shanglawt na hpe she maram ra sai,
1-Mung masa hpyen masa.
2-Hpyen la n'gun.
3-Laknak n'gun.
4-Ja Gumhpraw n’gun.
Lahta na lam ni yawng hpe maram ngut jang gaw annau ni ten hte masha n'gun jat ra ai.
1-WP myu sha yawng awmdawm shanglawt majan a matu laknak hpai dang ai yawng laknak hpai ra ai.
2-Ahkyak ai ginwang daw langai hpe shawng gasat di la ra ai.
3-mungkan de ndau .
UNFC hta anhte tingnyang up rai nga ga ai re majaw UNFC hku shawng n'gun dat sa wa yang mai kaja na re.
Ya kaw na Shanglawt na matu masing jahkrat hpang wa yang kaja dik ai ten du nga sai ngu mu ai. Simsa lam la ai yawng hpe mung anhte maram mu ai daram mu chye saga ai hte maren myen gaw galoi kaja ai masing jahkrat nna mung masa teng bawng na nre hpe asan mu saga ai. Dai ni kalang bai chye nga ninglen myit malai kalang bai lu masu na kun? Hpa rai?
Myen a asuya rapdaw kata hpyen dap kata mu gun dap kata nru nra byin nga ai ten annau ni matu ten kaja dik re.
Hpa rai? Shanglawt nlu na ta? Hpa rai naw ganawn na ta? Naw pawng mayu nga ta?
Hpa rai mayam tai mayu nga ta? Hpa rai.....?
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
MANMAW MANJE LAM GAW MYEN HPYE MASHA GAP SAT
February (25) bat Kru,
Jinghpaw Mungdaw Manmaw Mare Hkun Tha lawk na Min Khant Ko (asak 30 jan) hpe Manmaw hpyen dap hka-la-ya (237) na tat kyat Hla Min Aung kawn February (24) shana hkying (7:30pm) ram hta Manmaw Manje lam na myen gate kaw gap sat kau lai wa ai lam na chye lu ai. Myen hpyen ni kawn hkawm sa hkawm wa ni kaw gumhpraw hta sha ai hta gumhpraw hpe myit dik hkra n jaw ai majaw baw kaw sinat gadun hte gap sat kau ai re lam hte, Min Khant Ko a moi mang hpe dai ni makoi mayang kau sai lam hpe mung na chye lu ai.
Jinghpaw Mungdaw Manmaw Mare Hkun Tha lawk na Min Khant Ko (asak 30 jan) hpe Manmaw hpyen dap hka-la-ya (237) na tat kyat Hla Min Aung kawn February (24) shana hkying (7:30pm) ram hta Manmaw Manje lam na myen gate kaw gap sat kau lai wa ai lam na chye lu ai. Myen hpyen ni kawn hkawm sa hkawm wa ni kaw gumhpraw hta sha ai hta gumhpraw hpe myit dik hkra n jaw ai majaw baw kaw sinat gadun hte gap sat kau ai re lam hte, Min Khant Ko a moi mang hpe dai ni makoi mayang kau sai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
JINGHPAW KASHA HKAW DUNG JANG SHE SIM SA NA
Kachin Kalay Nan Htai Ma Aye
Ndai ga hpe laika hti ai Wunpawng sha ni yawng na yu na re sha n-ga, n dai ga hpe tsun hpang ai gaw, Tibaw hkaw hkam nawku daw jau ai hpung kyi kaba wa a myi htoi ga re nga ma ai. Ndai myi htoi ga ( dabawng ) a majaw, masu ka myen gum shem gaw, Wunpawng sha ni myu kaji sha rai tim grai hkrit ai gaw dai ni sha n re moi kaw na rai nga nu ai. Sa wa myen ni Wunpawng sha ni hpe hkrit ai lam gaw n dai sha n re. kaga mung naw nga ai. Myen munghpawng shang lawt lu ngut ai hpang Wunpawng sha ni gaw myen hpe hkye da ai myen a chyeju madu re. Wunpawng sha ni prat tup chyeju madu tai nga na hpe n ra ai majaw, chyeju dum na malai, galoi mung chyeju n dum ra mat hkra myu shamat kau mayu ai myit rawng lu ai. Bai myu kaji ni yawng pawng nna, myen munghpawm ngu ai tai wa hkra, shan the myen ni n-gun kaba hkra rai na matu panglung ga sadi a majaw byin wa ai lam re. Dai ga sadi hpe myit hkrum lawm ai Sam the Hkang myu sha ni gaw Jinghpaw myu sha ni hpe kam hpa nna, myit hkrum ai re. Myen hpe kam nna, myit hkrum ai n re. Jinghpaw Wunpawng myu sha ni hpe chyeju dum ging dik ai rai tim, myu shamyit kau na she bai gyam wa ma ai. N dai gaw hkaw hkam wang na n ri hpe n-gup the makrang lu ai shangun ma, chyeju madu Hka U hpe nyet kau ai majaw, n ri htinggrang nna si mat ai the bung hkyen nga masai law.
Chyeju madu rai nga ai Wunpawng sha La hpe mu jang asak 70 dingla hpe pyi nngam gap sat, num ma hpe mu jang ra ai hku roi rip la, rawng da ai u hpe zawn rim da nna kam ai shaloi roi la nna roi ngut jang sat kau ai. Hkum rai n kung ai ma kanu hpe du hkra roi rip ai. Masha n re du sat pyi hkalung woi ai kanu hpe koi gam ma ai. Ndai daram zai ai sa wa ni a lam hpe maram yu yang shan the a matu hpang jahtum nhtoi rai nga sai ngu ai gaw asan sha re. Karai masa hku yu yang mung, nseng n ang ai n tara ai hku roi rip ai lam hpe Karai Kasang n ra ai. N dai dip sha, roi sha, zing ri zingrat hkrum sha nga ai kaw na shalawt dat lu ai gaw Karai Kasang chyu sha re. Shi a hpung shingkang gaw Jinghpaw Wunpawng sha ni hta dan dawng nga sai re. Ndai daram law la ai hk.m.y , hk .l.y sa wa hpe kasat shingdang da ai gaw, Karai Kasang a n-gun n lawm yang nmai byin ai.
Hpa majaw myen mung ting na myen hpen la ni hpe Jinghpaw mung de dat nna gasat shangun ra ai i?. Anhte hpa mara lu ai i?.Anhte hpa shut ai i?. Anhte mungdan n tsa anhte nga ai mara re i?. La du ai rai yang gaw langai the langai gasat ga. Shing n rai Jinghpaw wunpawng langai the Myen sa wa marai lahkawng gasat ga. Dai hku rai yang la du ndai ngu masat ya mayu ai. Ya gaw wunpawng sha langai hpe sa wa marai shi daram jawm gasat nga ai, tara ai ngu gara hku tsun na i? Kade the mi jawm gasat tim shahte dang na lam nnga sai. Dawm na lam sha rai manu ai. N htoi kru ya e daw the KIA hpe gasat shamyit kau na nga ai wa, shata jahku maga de du wa nga sai majaw, sa wa n gun gaw n dai the tha n jat sai. Shanthe n-gun gaw shani chyingtung n rai shana de du mat sai. Shanthe shawng gasat shamyit na nga ai re. shanthe n lu shamyit ai majaw shanthe mahtang sum sai ngu mai tsun sai. Shang lawt gaw myit masa hta mung, hpyen masa hta mung dang nga sai law. Nnan e shanhte ni myit ladat the gasat ai. Dai hpang n-gun kaba the gasat bang wa jang shanglawt ni hkrit nna, shanthe shangun ai yawng hkraw ya na shadu ai re. Raitim shanglawt ni n hkrit ai. Hpa majaw, shanhte a shingdu kaw Wunpawng myu sha ni yawng madi shadaw n-gun jaw nga ai. Karai Kasang mung lawm taw nga ai.
Kade nna yang shanlawt gaw, bum kaw na pa ga de gasat yu wa ra sana re. Sa wa ni hpe shanhte a shara lai hkra gawt kau ra na re. Sa wa ni sa gasat na hpe n la taw ai sha, gawt ai hku nna she gasat ra sai. Hpyen hpe matsan nmai dum ai. Matsan dum jang anhte hpe htang kaji nna, shanhte n-gun bai awai la lu na re. Dai majaw hpyen gaw hpyen sha re. matsan ndum ga. Mu bum kaw shanglawt ni wang da ai myen ni gaw, shanhte hpe n-gap na matu, shanhte mung n-gap na nga nna, jak the shanglawt ni hpe tsun ma ai da. wang da ai shanglawt ni tsun yang mung, sa wa ni pru hkawm ai lam nnga yang n gap na matu, n tsa kaw na matsun da ma ai nga tsun ma ai.Ndai gaw rim la ai yu hpe rai n sha yang dat yu , rim yu di shala chyai ai Nyau the bung nga ai. Shala chyai nna lawt mat wa ai yu mung law law nga ai hpe dum ga. Lama rai nna, sa wa ni mahtang shanglawt hpe wang da ai rai yang, n dai zawn sha sin nga na ma ai kun? Gasat ai gaw sin taw na matu nre. Padang dip lu na matu she re. Kachyi mi pyi hkyam sa n mai jaw ai law.
Ya dai ni myen mung gaw lawan dik ai hku galai shai wa nga ai nga nna, mungkan shara shagu na Sha Shu (shu chyit ) ni gaw, myen mung de htim bang hkyen hkyen rai nga ma ai. Hkum kam dam kadai kam yang kadai myit malai kaba lu na hkrai sha re. Myen ngu ai myit kaja n rawng ai. Ya kaja ai zawn zawn re gaw kaja masu ai sha re. Si tim pyi n dai amyu myit malai lu ai baw n re. Sanction hpe dawm kau sana zawn zawn, a rang madu ni kaput shang wa sana zawn zawn, nga tim, American mung chyahkri gaw n re yaw. 23/02/12 ya shana na BBC kaw Human right kaw na salang kaba langai mi tsun ai gaw, “myen mung gaw grai kaja ai maga de galai shai wa nga ai zawn zawn nga tim, Jinghpaw mung de du ai shaloi gaw, myen atsu ya a hpyen la ni gaw Jinghpaw myu sha mare masha num ma ni hpe n seng n ang roi rip ai, la ni hpe zingri sat ai, dum nta ni hpe nat kau ya ai,arung aria the du sat yam nga ni hpe mya la ya ai, masha a ahkaw ahkang tawt lai ai ni gaw mi na hta grau sawng nga ai” nga tsun lai wa sai.
Bai amyu baw sang n kau mi gaw,UNFC kaw malawm shang da ai rai tim, tinang myu sha ting gyeng lawt lam a matu,sa wa hpe kam nna ahpung the ahpung sa wa ni the simsa lam myit hkrum lik mat htu nga ma ai. Ndai ni gaw sagu hpyi hpung ai sharaw a myit masin hpe n chye ai majaw, kadawng bang ai lam rai nga ai. Rai tim sa wa ni a kraw chyayat hpe aten dep chye ai ni gaw, chye ai the rau bai n htang ninghkap gasat hpang masai. DKBA ni Dingda sam SSA ni gaw simsa likmat htu ngut nna, dung ai punghkum pyi rai n lum yang bai gasat hpang masai. Kaga ngam nga ai wu hpung ni yawng mung dai ni n rai yang hpawt ni sa wa the lam bai garan na sha re.
Rai yang myen munghpawm baw san ni sa wa the n pawng yang kadai the pawng na? ndai gaw Wunpawng myu sha ni htai ya na mahtai re. Shanglawt atsu ya gaw sa wa ni the bawng ban ai hta tinang myu sha ni a matu sha n re. Munghpawm mungdan kata na myu baw sang ni yawng a lawt lam hpe woi tam ladat shaw bawng ban nga ai ni re. Grau nna gaw sa wa ni hkrit dik ai UNFC hpe woi awn hkrang shapraw nga ai re. Du wa na lani mi hta amyu baw sang ni yawng gaw, myen sa wa hpe myit machyi myit htum mat nna, Wunpawng shanglawt woi awn ai UNFC de shang wa nna, munghpawm amyu baw sang yawng sa wa myen hpe jawm gasat dat ai shaloi, myen sa wa mungdan gaw moi na soviet union ga ayai mat wa ai zawn, ga ayai mat nna, amyu baw sang ni yawng gaw madu mungdaw hpe madu up hkang nna, jet ai munghpawm langai byin pru wa na ra ai. Dai hta myen mung gaw anhte kaw nlawm mat na sai. Dai munghpawm hpe kahpu kawa tai nna, rap rap ra ra myit hkrum mang rum let woi awn zinlum ya nga na Gumrawng Gum tsa gaw, anhte Jinghpaw Wunpawng shanglawt atsu ya nan rai na rai nga ai law. Dai majaw myi htoi ga kaw tsun ai “Kachin Kalay Nan Htai Ma Aye” ndai kaja nan byin jang she munghpawm mungdan sim sa ngwi pyaw na re. Karai Kasang shaman ya u ga. Amen.
Wunpawng sha ni yawng hpe tsaw ra hkung ga let,
Agu Namti
Ndai ga hpe laika hti ai Wunpawng sha ni yawng na yu na re sha n-ga, n dai ga hpe tsun hpang ai gaw, Tibaw hkaw hkam nawku daw jau ai hpung kyi kaba wa a myi htoi ga re nga ma ai. Ndai myi htoi ga ( dabawng ) a majaw, masu ka myen gum shem gaw, Wunpawng sha ni myu kaji sha rai tim grai hkrit ai gaw dai ni sha n re moi kaw na rai nga nu ai. Sa wa myen ni Wunpawng sha ni hpe hkrit ai lam gaw n dai sha n re. kaga mung naw nga ai. Myen munghpawng shang lawt lu ngut ai hpang Wunpawng sha ni gaw myen hpe hkye da ai myen a chyeju madu re. Wunpawng sha ni prat tup chyeju madu tai nga na hpe n ra ai majaw, chyeju dum na malai, galoi mung chyeju n dum ra mat hkra myu shamat kau mayu ai myit rawng lu ai. Bai myu kaji ni yawng pawng nna, myen munghpawm ngu ai tai wa hkra, shan the myen ni n-gun kaba hkra rai na matu panglung ga sadi a majaw byin wa ai lam re. Dai ga sadi hpe myit hkrum lawm ai Sam the Hkang myu sha ni gaw Jinghpaw myu sha ni hpe kam hpa nna, myit hkrum ai re. Myen hpe kam nna, myit hkrum ai n re. Jinghpaw Wunpawng myu sha ni hpe chyeju dum ging dik ai rai tim, myu shamyit kau na she bai gyam wa ma ai. N dai gaw hkaw hkam wang na n ri hpe n-gup the makrang lu ai shangun ma, chyeju madu Hka U hpe nyet kau ai majaw, n ri htinggrang nna si mat ai the bung hkyen nga masai law.
Chyeju madu rai nga ai Wunpawng sha La hpe mu jang asak 70 dingla hpe pyi nngam gap sat, num ma hpe mu jang ra ai hku roi rip la, rawng da ai u hpe zawn rim da nna kam ai shaloi roi la nna roi ngut jang sat kau ai. Hkum rai n kung ai ma kanu hpe du hkra roi rip ai. Masha n re du sat pyi hkalung woi ai kanu hpe koi gam ma ai. Ndai daram zai ai sa wa ni a lam hpe maram yu yang shan the a matu hpang jahtum nhtoi rai nga sai ngu ai gaw asan sha re. Karai masa hku yu yang mung, nseng n ang ai n tara ai hku roi rip ai lam hpe Karai Kasang n ra ai. N dai dip sha, roi sha, zing ri zingrat hkrum sha nga ai kaw na shalawt dat lu ai gaw Karai Kasang chyu sha re. Shi a hpung shingkang gaw Jinghpaw Wunpawng sha ni hta dan dawng nga sai re. Ndai daram law la ai hk.m.y , hk .l.y sa wa hpe kasat shingdang da ai gaw, Karai Kasang a n-gun n lawm yang nmai byin ai.
Hpa majaw myen mung ting na myen hpen la ni hpe Jinghpaw mung de dat nna gasat shangun ra ai i?. Anhte hpa mara lu ai i?.Anhte hpa shut ai i?. Anhte mungdan n tsa anhte nga ai mara re i?. La du ai rai yang gaw langai the langai gasat ga. Shing n rai Jinghpaw wunpawng langai the Myen sa wa marai lahkawng gasat ga. Dai hku rai yang la du ndai ngu masat ya mayu ai. Ya gaw wunpawng sha langai hpe sa wa marai shi daram jawm gasat nga ai, tara ai ngu gara hku tsun na i? Kade the mi jawm gasat tim shahte dang na lam nnga sai. Dawm na lam sha rai manu ai. N htoi kru ya e daw the KIA hpe gasat shamyit kau na nga ai wa, shata jahku maga de du wa nga sai majaw, sa wa n gun gaw n dai the tha n jat sai. Shanthe n-gun gaw shani chyingtung n rai shana de du mat sai. Shanthe shawng gasat shamyit na nga ai re. shanthe n lu shamyit ai majaw shanthe mahtang sum sai ngu mai tsun sai. Shang lawt gaw myit masa hta mung, hpyen masa hta mung dang nga sai law. Nnan e shanhte ni myit ladat the gasat ai. Dai hpang n-gun kaba the gasat bang wa jang shanglawt ni hkrit nna, shanthe shangun ai yawng hkraw ya na shadu ai re. Raitim shanglawt ni n hkrit ai. Hpa majaw, shanhte a shingdu kaw Wunpawng myu sha ni yawng madi shadaw n-gun jaw nga ai. Karai Kasang mung lawm taw nga ai.
Kade nna yang shanlawt gaw, bum kaw na pa ga de gasat yu wa ra sana re. Sa wa ni hpe shanhte a shara lai hkra gawt kau ra na re. Sa wa ni sa gasat na hpe n la taw ai sha, gawt ai hku nna she gasat ra sai. Hpyen hpe matsan nmai dum ai. Matsan dum jang anhte hpe htang kaji nna, shanhte n-gun bai awai la lu na re. Dai majaw hpyen gaw hpyen sha re. matsan ndum ga. Mu bum kaw shanglawt ni wang da ai myen ni gaw, shanhte hpe n-gap na matu, shanhte mung n-gap na nga nna, jak the shanglawt ni hpe tsun ma ai da. wang da ai shanglawt ni tsun yang mung, sa wa ni pru hkawm ai lam nnga yang n gap na matu, n tsa kaw na matsun da ma ai nga tsun ma ai.Ndai gaw rim la ai yu hpe rai n sha yang dat yu , rim yu di shala chyai ai Nyau the bung nga ai. Shala chyai nna lawt mat wa ai yu mung law law nga ai hpe dum ga. Lama rai nna, sa wa ni mahtang shanglawt hpe wang da ai rai yang, n dai zawn sha sin nga na ma ai kun? Gasat ai gaw sin taw na matu nre. Padang dip lu na matu she re. Kachyi mi pyi hkyam sa n mai jaw ai law.
Ya dai ni myen mung gaw lawan dik ai hku galai shai wa nga ai nga nna, mungkan shara shagu na Sha Shu (shu chyit ) ni gaw, myen mung de htim bang hkyen hkyen rai nga ma ai. Hkum kam dam kadai kam yang kadai myit malai kaba lu na hkrai sha re. Myen ngu ai myit kaja n rawng ai. Ya kaja ai zawn zawn re gaw kaja masu ai sha re. Si tim pyi n dai amyu myit malai lu ai baw n re. Sanction hpe dawm kau sana zawn zawn, a rang madu ni kaput shang wa sana zawn zawn, nga tim, American mung chyahkri gaw n re yaw. 23/02/12 ya shana na BBC kaw Human right kaw na salang kaba langai mi tsun ai gaw, “myen mung gaw grai kaja ai maga de galai shai wa nga ai zawn zawn nga tim, Jinghpaw mung de du ai shaloi gaw, myen atsu ya a hpyen la ni gaw Jinghpaw myu sha mare masha num ma ni hpe n seng n ang roi rip ai, la ni hpe zingri sat ai, dum nta ni hpe nat kau ya ai,arung aria the du sat yam nga ni hpe mya la ya ai, masha a ahkaw ahkang tawt lai ai ni gaw mi na hta grau sawng nga ai” nga tsun lai wa sai.
Bai amyu baw sang n kau mi gaw,UNFC kaw malawm shang da ai rai tim, tinang myu sha ting gyeng lawt lam a matu,sa wa hpe kam nna ahpung the ahpung sa wa ni the simsa lam myit hkrum lik mat htu nga ma ai. Ndai ni gaw sagu hpyi hpung ai sharaw a myit masin hpe n chye ai majaw, kadawng bang ai lam rai nga ai. Rai tim sa wa ni a kraw chyayat hpe aten dep chye ai ni gaw, chye ai the rau bai n htang ninghkap gasat hpang masai. DKBA ni Dingda sam SSA ni gaw simsa likmat htu ngut nna, dung ai punghkum pyi rai n lum yang bai gasat hpang masai. Kaga ngam nga ai wu hpung ni yawng mung dai ni n rai yang hpawt ni sa wa the lam bai garan na sha re.
Rai yang myen munghpawm baw san ni sa wa the n pawng yang kadai the pawng na? ndai gaw Wunpawng myu sha ni htai ya na mahtai re. Shanglawt atsu ya gaw sa wa ni the bawng ban ai hta tinang myu sha ni a matu sha n re. Munghpawm mungdan kata na myu baw sang ni yawng a lawt lam hpe woi tam ladat shaw bawng ban nga ai ni re. Grau nna gaw sa wa ni hkrit dik ai UNFC hpe woi awn hkrang shapraw nga ai re. Du wa na lani mi hta amyu baw sang ni yawng gaw, myen sa wa hpe myit machyi myit htum mat nna, Wunpawng shanglawt woi awn ai UNFC de shang wa nna, munghpawm amyu baw sang yawng sa wa myen hpe jawm gasat dat ai shaloi, myen sa wa mungdan gaw moi na soviet union ga ayai mat wa ai zawn, ga ayai mat nna, amyu baw sang ni yawng gaw madu mungdaw hpe madu up hkang nna, jet ai munghpawm langai byin pru wa na ra ai. Dai hta myen mung gaw anhte kaw nlawm mat na sai. Dai munghpawm hpe kahpu kawa tai nna, rap rap ra ra myit hkrum mang rum let woi awn zinlum ya nga na Gumrawng Gum tsa gaw, anhte Jinghpaw Wunpawng shanglawt atsu ya nan rai na rai nga ai law. Dai majaw myi htoi ga kaw tsun ai “Kachin Kalay Nan Htai Ma Aye” ndai kaja nan byin jang she munghpawm mungdan sim sa ngwi pyaw na re. Karai Kasang shaman ya u ga. Amen.
Wunpawng sha ni yawng hpe tsaw ra hkung ga let,
Agu Namti
MATUT HTI NA »
SATAN GAW HPA MAJAW WUNPAWNG MYUSHA NI HPE SHAMYIT NGA DAW (V)
SATAN HPE MARA SHAGUN NA KUN?
Sung sung myit yu yang satan wa gaw kaga masha ni hpe gunglau jahten sharun na matu lit nga ai hte maren shadik shatup sa wa nga ai majaw shi hpe mara shagun na lam n nga ai. Anhte mahtang Yehowa jaw da ya ai machye machyang hpe lang nna kahkyin gumdin ai n-gun hte tinang a amyu ni hpe makawp maga sa wa lu na matu lit nga ai hte maren shadik shatup sa na malai, satan wa a gunglau ai kaw hkan kataw hkawm nga ai aten naw rai nga ga ai. Tinang kaw ning ra nga ai hpe yin la nna gram la lu ai shani gaw satan hpe dang kau nna rawt jat wa ai aten rai na re.
MUNGMASA NINGMU
Mungmasa ngu ai gaw na chying dam lada ai majaw dam lada ai myit jasat hte shadik shatup nna tsun shaga ai jasat hpe na lu ai ni hku nna madi shadaw ya ai hpe mu wa saga ai. Lai wa sai ten ni kaw bum nga masha ni hta, kaga masha ni a lam gaw tinang hte n seng ai zawn, kadai mung kade amyu a ginra, laili laika hte htunghking hpe sha ahkyak tawn wa saga ai. Raitimung satan wa gaw, shi a ginra hte htunghking gaw shi hte sha seng ai zawn, bum nga masha ni a ginra yawng mung shi hte sha seng ai hku hkam la nga ai. Shing rai bum nga masha ni a lamu ga ni hpe mung satan wa ra sharawng ai hku zing madu la, di dut di garan wa masai. Sung sung dinglik yu ai shaloi tinang myusha ni a ning ra ai lam sha rai wa sai. Lai wa sai ten na hpu ba hpu shawng ni a ning ra ai hpe mu lu ai atsam rawng ai zawn, dai ni na ten hta tinang a ning ra nga ai hpe mung jawm mu mada let gram sharai lu yang sha rawt jat awngdang ai lam lu wa na re.
Masing kaba langai hpe myit shapraw la na matu gaw kade mi n yak nhten! Raitimung dai myit shapraw dat ai hpe dawdan nna ta tut galaw hpang lu ai atsam gaw, yaw shada tawn ai pandung kaw du lu na matu gaw htap htuk ai ladat hpe jahtuk lang ai lam rai nga ai. Lani mi President Kennedy tsun ai hta, “Anhte American ni gaw 10 ning laman shata kaw du lu na re” nga ai. Lu myit shapraw ai hte maren, daw dan nna tuphkrak shadik shatup galaw sa wa ma yang 6 ning laman shata kaw du lu masai. Law malawng anhte hta dutdang nga ai manghkang gaw satan wa a gunglau ai hpe n jan lu nna shada dinglun mara shagun hkat ai maga de lam numshe shang mat ai lam rai nga ai hpe dum ra nga ga ai.
Kade rai nna ai laman shanglawt lu wa ai East Timor hte South Sudan a ntsa e maram yu yang, shanglawt lu ging ai shingdu maumwi mausa hpringtsup ngang kang ai hta n-ga, maigan mungdan ni hte UN hpe matut mahkai ai hta htap htuk ai mahkrun hku sa wa lu ai hta hkan nna awngdang wa ma ai hpe mu lu ai. Anhte gaw-gap na Munghpawm Mungdan a lam ni gaw mungdaw shagu hta ngangkang ai shingdu labau ni nga nga shajang chyalu re.
Munghpawm Mungdan gaw-gap na hte seng nna ndai zawn rai ningmu garan kachyan galaw ai a npawt nhpang gaw, awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap na matu myutsaw hpu nau ni kaw na shani shagu pru wa ai nsen ni na lu ai zawn, laili laika hkan e mung mu hti lu nga ai marang e, tinang mung shang jahta lawm ai rai sai. Ndai ningmu a ntsa e grau hkumtsup dam lada ai madang hku mu lu ai hpaji ninghkring ni gaw, ta tut jawm galaw lu na matu pri nen ai hkrang hpe shalat shapraw dat ai kaw atsang langai a hpang langai galaw awngdang sa wa lu na re, ngu nna shingran mu ai hpe myutsaw hpu nau ni mung myit lawm nga sai hte maren wu wu di di shang lawm woi awn wa na hpe myit kam dat ai.
GINCHYUM
“Lagawn ai wa e, hkagyin hpang de sa su” nga nna Ja Chyum mungga kaw matsun da nga ai. Yehowa kaw kamhpa let kyu hpyi ai hte maren, tinang a hkum hkrang n-gun atsam yawng hpe asung jashawn let shadik shatup sa wa yang sha awngdang wa mai ai hpe shadum da nga ai.
Dai ni na ten hta Wunpawng Myusha ji nban yawng hte tsaw htum ai Yehowa kaw myit masin langai hte kyu jawm hpyi ai marang e, anhte myu bawsang yawng a ginra kaw ngwi pyaw simsa wa nna Karai Kasang a mungdan maden zinghka wa lu ai shaman chyeju gaw anhte kaw teng teng hpring tsup lu wa na re.
Pajau Pan
Sung sung myit yu yang satan wa gaw kaga masha ni hpe gunglau jahten sharun na matu lit nga ai hte maren shadik shatup sa wa nga ai majaw shi hpe mara shagun na lam n nga ai. Anhte mahtang Yehowa jaw da ya ai machye machyang hpe lang nna kahkyin gumdin ai n-gun hte tinang a amyu ni hpe makawp maga sa wa lu na matu lit nga ai hte maren shadik shatup sa na malai, satan wa a gunglau ai kaw hkan kataw hkawm nga ai aten naw rai nga ga ai. Tinang kaw ning ra nga ai hpe yin la nna gram la lu ai shani gaw satan hpe dang kau nna rawt jat wa ai aten rai na re.
MUNGMASA NINGMU
Mungmasa ngu ai gaw na chying dam lada ai majaw dam lada ai myit jasat hte shadik shatup nna tsun shaga ai jasat hpe na lu ai ni hku nna madi shadaw ya ai hpe mu wa saga ai. Lai wa sai ten ni kaw bum nga masha ni hta, kaga masha ni a lam gaw tinang hte n seng ai zawn, kadai mung kade amyu a ginra, laili laika hte htunghking hpe sha ahkyak tawn wa saga ai. Raitimung satan wa gaw, shi a ginra hte htunghking gaw shi hte sha seng ai zawn, bum nga masha ni a ginra yawng mung shi hte sha seng ai hku hkam la nga ai. Shing rai bum nga masha ni a lamu ga ni hpe mung satan wa ra sharawng ai hku zing madu la, di dut di garan wa masai. Sung sung dinglik yu ai shaloi tinang myusha ni a ning ra ai lam sha rai wa sai. Lai wa sai ten na hpu ba hpu shawng ni a ning ra ai hpe mu lu ai atsam rawng ai zawn, dai ni na ten hta tinang a ning ra nga ai hpe mung jawm mu mada let gram sharai lu yang sha rawt jat awngdang ai lam lu wa na re.
Masing kaba langai hpe myit shapraw la na matu gaw kade mi n yak nhten! Raitimung dai myit shapraw dat ai hpe dawdan nna ta tut galaw hpang lu ai atsam gaw, yaw shada tawn ai pandung kaw du lu na matu gaw htap htuk ai ladat hpe jahtuk lang ai lam rai nga ai. Lani mi President Kennedy tsun ai hta, “Anhte American ni gaw 10 ning laman shata kaw du lu na re” nga ai. Lu myit shapraw ai hte maren, daw dan nna tuphkrak shadik shatup galaw sa wa ma yang 6 ning laman shata kaw du lu masai. Law malawng anhte hta dutdang nga ai manghkang gaw satan wa a gunglau ai hpe n jan lu nna shada dinglun mara shagun hkat ai maga de lam numshe shang mat ai lam rai nga ai hpe dum ra nga ga ai.
Kade rai nna ai laman shanglawt lu wa ai East Timor hte South Sudan a ntsa e maram yu yang, shanglawt lu ging ai shingdu maumwi mausa hpringtsup ngang kang ai hta n-ga, maigan mungdan ni hte UN hpe matut mahkai ai hta htap htuk ai mahkrun hku sa wa lu ai hta hkan nna awngdang wa ma ai hpe mu lu ai. Anhte gaw-gap na Munghpawm Mungdan a lam ni gaw mungdaw shagu hta ngangkang ai shingdu labau ni nga nga shajang chyalu re.
Munghpawm Mungdan gaw-gap na hte seng nna ndai zawn rai ningmu garan kachyan galaw ai a npawt nhpang gaw, awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap na matu myutsaw hpu nau ni kaw na shani shagu pru wa ai nsen ni na lu ai zawn, laili laika hkan e mung mu hti lu nga ai marang e, tinang mung shang jahta lawm ai rai sai. Ndai ningmu a ntsa e grau hkumtsup dam lada ai madang hku mu lu ai hpaji ninghkring ni gaw, ta tut jawm galaw lu na matu pri nen ai hkrang hpe shalat shapraw dat ai kaw atsang langai a hpang langai galaw awngdang sa wa lu na re, ngu nna shingran mu ai hpe myutsaw hpu nau ni mung myit lawm nga sai hte maren wu wu di di shang lawm woi awn wa na hpe myit kam dat ai.
GINCHYUM
“Lagawn ai wa e, hkagyin hpang de sa su” nga nna Ja Chyum mungga kaw matsun da nga ai. Yehowa kaw kamhpa let kyu hpyi ai hte maren, tinang a hkum hkrang n-gun atsam yawng hpe asung jashawn let shadik shatup sa wa yang sha awngdang wa mai ai hpe shadum da nga ai.
Dai ni na ten hta Wunpawng Myusha ji nban yawng hte tsaw htum ai Yehowa kaw myit masin langai hte kyu jawm hpyi ai marang e, anhte myu bawsang yawng a ginra kaw ngwi pyaw simsa wa nna Karai Kasang a mungdan maden zinghka wa lu ai shaman chyeju gaw anhte kaw teng teng hpring tsup lu wa na re.
Pajau Pan
MATUT HTI NA »
TANGHPRE MAZUP KYU HPYI HPAWNG
February (24) bat Manga,
Jinghpaw Mungdaw Mali Hka hte N Mai Hka mazup, Tanghpre Mare kaw galaw ai kyu hpyi hpawng hpe dai hpaw daw hkying (11:00am) ram kaw hpang ai lam na chye lu ai. N dai Kyu hpyi hpawng de Jinghpaw mung na myitsu salang ni, 88 Jawng ma dingsa hpung ni sa du shang lawm lai wa sai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
SHATAPRU MANAU WANG KAW AUNG SAN SUU KYI HKAWN TSUN
February (24) bat Manga,
Jinghpaw Mungdaw Myitkyina Shatapru Manau Wang Kaba kaw February (24) ya jahpawt daw hkying (9:30am) ram hta Aung San Suu Kyi kawn shawa hkawn tsun hpawng galaw lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
Jinghpaw Mungdaw Myitkyina Shatapru Manau Wang Kaba kaw February (24) ya jahpawt daw hkying (9:30am) ram hta Aung San Suu Kyi kawn shawa hkawn tsun hpawng galaw lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
DAP BA (5) GINRA NI HTA MATUT GASAT
February (24) bat Manga,
2012 ning February (23) ya jahpawt hkying (8:15)am aten kawn shana maga daw hkying (5:30)pm aten daram du hkra KIA Masat (5) Dap Ba ginra, Nam Ngau Hka makau kaw, Myen Hpyen Dap, Hk.L.Y Masat (142), Hk.M.Y Masat (383) na hpyen hpung ni hte KIA Masat (5) Dap Ba na hpyen hpung ni numdaw (2) lang gasat poi byin ai hta Myen Hpyen Dap maga de na marai (2) si ai lam chye lu ai.
KIA Masat (5) Dap Ba ginra, Bak Nan ( Sama lam numshe) kaw 2012 ning February (23) ya shana maga hkying (4:45)pm aten daram hta Myen Hpyen Dap, Tat Ma Masat (88) na hpyen hpung ni hte KIA Masat (5) Dap Ba, na hpyen hpung ni gasat poi byin ai lam chye lu ai. Gasat poi byin ai ginra hta Myen Hpyen Dap, maga de na marai (7) si ai lam chye lu ai. (Kachinnet)
2012 ning February (23) ya jahpawt hkying (8:15)am aten kawn shana maga daw hkying (5:30)pm aten daram du hkra KIA Masat (5) Dap Ba ginra, Nam Ngau Hka makau kaw, Myen Hpyen Dap, Hk.L.Y Masat (142), Hk.M.Y Masat (383) na hpyen hpung ni hte KIA Masat (5) Dap Ba na hpyen hpung ni numdaw (2) lang gasat poi byin ai hta Myen Hpyen Dap maga de na marai (2) si ai lam chye lu ai.
KIA Masat (5) Dap Ba ginra, Bak Nan ( Sama lam numshe) kaw 2012 ning February (23) ya shana maga hkying (4:45)pm aten daram hta Myen Hpyen Dap, Tat Ma Masat (88) na hpyen hpung ni hte KIA Masat (5) Dap Ba, na hpyen hpung ni gasat poi byin ai lam chye lu ai. Gasat poi byin ai ginra hta Myen Hpyen Dap, maga de na marai (7) si ai lam chye lu ai. (Kachinnet)
MATUT HTI NA »
JAN BAWK JA LOUISIANA DE DU
February (24) bat Manga,
USA Mungdan, Louisiana mungdaw de du nga ai Jinghpaw Wunpawng Myu Sha ni kawn ya ten UAS mungdan de du hkawm nga ai Slg. Jan Bawk Ja (NDF) hkap tau hkalum la lai wa sai lam na chye lu ai. Jan Bawk Ja gaw February (23) ya shani Louisiana mungdaw de du shang wa ai re lam, Februay (23) ya shana de Jan Bawk Ja hte hkrum zup bawngban tsun jahta ai lam hpe Madeville, LA de na du sa wa ai myitsu ni kawn woi awn galaw lai wa sai lam hpe mung na chye lu ai. Jan Bawk Ja kawn USA mungdan de du sa wa ai lam hte Buga de na lam ni hpe tsun sang lang dan mat wa sai lam ni hpe mung na chye lu ai. Matut nna Jan Bawk Ja gaw Februay (24) ya shani Texas mungdaw de nga ai Jinghpaw Wunpawng Myu Sha ni hpang de bai matut hkawm sa wa na re lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
MYEN MUNGDAN GALAI SHAI NGA SAI KUN?
Myen mung dan galai shai nga sai kun? Gara hku kun? Ngu tsun gajai nga na malai, Amyu sha ni lawt lu ai ginjang (alternative way) hpe mung myit sawn shapraw, ta tut galaw sa wa ra sai.
Ga hpaw
Daini na galai shai wa sai, ngu nna gajai gumhkawng nga ai aten hta, Myen mungdan kaw shanu nga ai amyu bawsang ni hta hpa baw galai shai nga sai kun? Galai shai ai lam nnga ai sha n-ga, grau nna pi yak hkak wa ai zawn mung rai nga ai. Hpa mi rai rai, tinang gam maka hpe tinang gaw gap la ra sai. Mau sumru nga na malai, shawnglam de mung sit sa wa ra sai ngu nna, htawng madun dat lu nngai rai.
Jinghpaw Wunpwng amyu bawsang ni hte daini na nga sat madang
Jinhpaw Wunpawng myu sha ni chye galaw ai magma bungli hte chye tawn ai hpaji ni gaw hpabaw ni nga sai kun? Maram ai shaloi,
1. Kanbau magam bungli hpe yu yang, nam mali de ahpre sha ai, hkrup mara nhprang rai htu shaw sha ai, bum yi hkyen sha ai. Tsa htam shadang 75% ram gaw (Farmer) ngu ai madang rai nga ai. Bungli nlu ai ni law malawng mung Myen laika hku nga yang အလုပ္အကိုင္-ေတာင္သူ ngu ai kaw ka lawm mat sai.
2. Machye machyang hpa ji hpe yu yang Myen mungdan a masat tawn ai tsang (10) awng ai hte degree lu sai ramma ni mung ram ram law wa nga sai. Tsa htam shadang 20% ram gaw chyum masa hpaji hpe hka ja nga ai.
3. Kan bau bungli galaw lu galaw sha mai ai hpaji, (secular) shinggan hpaji hpe sarin ai, maigan mungdan de sumtsan sat hpaji (Further study) hpe hka ja ai gaw 5% ram rai nga ai.
Ndai gaw, tinang myu sha ni a nga sat madang hpe maram masam yu nhtawm mungdan galai shai ai hte rau shawnglam de lahkam sit sa wa lu na matu shajin tawn ra ai lachyum rai nga ai.
Mung masa, sut masa galai shai nga ai aten hta kaja ai lam hte nkaja ai hpan lahkawng byin wa chye nga ai.
Dai lam ni gaw,
1. Chye chyang kunghpan ai hte sutgan arang lu ai amyu ni a matu gaw, shada da bawngban let bungli galaw ai shaloi, (win-win) ngu ai, lahkawng maga akyu ara maren sha hkam sha lu ai lam re. Lani hte lani grau grau kalu kaba kunghpan jat wa nga ma ai.
2. Machye machyang zai byengya ningra ai hte sut gan arang nlu ai amyu ni a matu gaw, hkrit tsang hpa maga de du wa chye nga ai. Kungkyang ai amyu ni ka-up mat nna, (win-lose) ngu ai, tinang maga hkrai aten tup machyi hkrum ai lam byin chye nga ai.
Dai majaw, sut masa hte hpa ji lam hta hpang hkrat ai rai yang, tsinyam hkrum sha ai shingyim ahkaw ahkang tawt lai hkrum ai ni hpe shinggyim nau na myit (Humanitarian) hte mungkan kaw na hkye la ai zawn lak san lanu lahku na nrai nga ai.
Ga shadawn, Thailand mungdan a gat lawk sut masa (marketing) hpe maram yu dat ai shaloi, kaga maigan mungdan kaw na kungkyang ai ni, sut su ai ni arang law law sa bang nna, sut masa, hpaga yumga lam galaw nga ma ai. Arang kaba hpe jum tek tawn ai top-10 madang kaw lawm ai suthti kaba ni gaw, Miwa amyu sha zawn re ai, maigan masha ni re hpe mu lu ai. Thai mungchying sha ajet ni gaw, chyawm tari de nau wa ndu lu ma ai. 2nd class lapran le re ai madang kaw law ma ai.
Dai hta grau sawng ai gaw, Thailand mungdan hta rau shanu nga ninglen, bum nga masha amyu baw sang ni rai nga ai Lahu, Ahkha, lisu, sam, hte kaga bum nga masha law law ni hpe bai yu dat ai shaloi, night club, patpong hte hotel shara ni kaw bungli galaw ai myu shayi ni gaw, tinang hkum hpe shakya shatsawm madun nna, hkumshan hpaga sha ai madang de du wa nga ai. Shadang la sha ni gaw Thailand myu sha ni nkam galaw ai, bungli shaja ni hpe galaw ra ma ai. Ndai shara ni hta anhte Myen Mung dan kaw na amyu baw sang ni mung shanglawm wa nga sai.
Dai hte maren, daini na aten hta anhte Myenmung dan kata kaw mung Thailand mungdan kaw byin nga ai mabyin hte kade wa nshai nga sai kun?
Dai majaw, anhte Myen mung dan gaw, Thailand mungdan kaw byin nga ai mabyin hpe yu nna, tau hkrau hkyen lajang mai nga ai. Ndai gaw laksan ahkaw ahkang shaman chye ju rai nga ai. Tinang gaw hkam mana sha let mahkrum madup la chyai nga nra saga ai.
Myen mungdan democracy galai shai ai rai yang, foreign investment law wa na re.
Myen mungdan gaw kaja nan democracy galai shai wa nna, sut masa pat shingdang ai (Sanction) hpe dawm kau dat ai rai yang, Maigan mundan ni kaw nna, (foreign investment) rai nga ai, banking, domestic industry, hotel and tourism ni hpe dam lada ai hku galaw sa wa na re. Myen mungdan gaw masha jahpan law dik ai India hte Miwa mundan kaba lahkawng a lapran hta ahkyak ai shara kaw nga ai re.
Nhprang sut rai hpring zup rawng nga nna, shingra tara htuk manu dik ai majaw, maigan mungdan law law wa myit shang sha ai lamu ga hkawn tsawm mung rai nga ai. Dai majaw mungkan a sinpraw, sina, dingdung, dingda mungdan ni Myen mung masem yu nna, hpaga yumga lam hpe galaw na hkyen nga ma ai. Hpa majaw grau nna, Myen mung dan de hpaga lam myit wa ai rai ta?
Japan, Fukushima a nlang nawn ai hte Thailand, Bangkok hka lim ai maw ru a majaw mung Myen mung dan de sut masa n’gun jaw nga ai hpe mu lu ai.
Lai wa sai 2011, March 11 hta, Japan mungdan Fukushima Aiba zinlawng hta tsuna mi nlang nawn kaba byin wa sai. Nuclear jak rung ni kapaw ayai mat sai. Sut masa lam hta manu mana ahtu hkra ai lam byin wa sai. Lai wa sai. 2011, November 1 ya hta, Thailand mundan Bangkok mare hta hka lim kaput mat ai. Suvarnabhumi International Airport nbungli pa kaw hka lim mat ai majaw, sut masa, mung masa, shingra tara, ahtu hkra machyi ai lam ni byin wa ai. Jak rung jak rai ni htenza mat ai. Ndai lam ni a majaw, Japan mungdan hte Thailand mungdan hta e, maigan mungdan kaw nna, ja gumhpraw arang sa bang let hpaga yun ga sa galaw ai ni a matu hkrit tsang hpa byin wa nga sai. Tourism bungli ni hta mung gawng kya wa ai. Sutgan ja gumhpraw arang lu ai Thai mungdang masha hte Japan amyu sha ni pyi shim lam lu ai kaga mung dan de htawt sit arang sa bang na myit nga masai.
Dai majaw, Myen mungdan gaw kaja wa nan, democracy galai sha nna, (marketing) gat lawk sut masa de du wa ai rai yang Miwa, India, Korea, Thai, Singapore, Japan, USA hte Europe mungdan kaw nna, arang law law bang nna, sut masa hpaga lam shagreng wa na re. Dai shaloi Myen mungdan gaw Asian mungdan a sut masa zup gindai (economic zone ) byin wa mai nga ai. Sut masa zup gindai hta kara hku shanglawm lu hkra shakut na kun?
Globaliztion mungkan a jak gawng kri ai gaw hkrit tsang na ram lawan nga ai.
Ya daini na globalization mungkan a jak gawng kri ai lam gaw grai lawan nga ai. Lam shagu hta hkring sa na aten pi nlu ai daram lawan nga sai hpe dum ra nga ai. Dai jak gawng kri ai hta bungli galaw nga ai shinggyim masha ni gaw, bungli galaw shut mat nna hkala nba hkrum ai rang yang, tsi lajang la mai baw madang pi nrai mat sai. Hkala hkrum ai hte kalang ta lagaw lata hprut rai di mat ai lam hte asak du hkra hkrat sum mat wa chye nga ai. Dai ram tsang ra ai majaw, aten shama nna gam maka hpe la chyai nga na aten nlu mat sai. Kam maka n kaja ai wa pi myit bawnu atsam, hpaji marai shapraw let globalization mungkan a jak gawng kri ai hta bungli galaw ai rai yang gaw, kam kaja ai de du wa lu nga ai.
Galai shai nga ai aten amyu sha bawsang ni rawt kalu kaba wa na matu mahtai ginjang (auternative way) hpe lu la mai nga ai.
Amyu sha langai a hkrung gring ai bawngring masa lam lu la na matu gaw, sut masa ladat hte zai byenya hpaji (Economic and Education) ahkyak nga ai.
Ya dai ni na aten hta asak prat naw ram nga ai ram ma ni gaw, management, stock share, marketing, Human Resource management, hotel and tourism, banking, accounting, finance, public relation, journalism, communication and media studies, computer security network administration & design, Bachelor of Business Administration (BBA), Master of Business Administration (MBA) hpa ji ni hpe hka ja shakut ra nga ga ai. Ndai hpaji ni hpe lu sharin la yang gaw grai manu dan nga sai.
Raitim masa lam amyu myu a majaw, yawng hte mung Bachelor of Business Administration (BBA), Master of Business Administration (MBA) hpe sharin la na mung nmai byin nga ai. Globalization a akyu ara mung grai nga ai. Globalization a chye ju hpe ahkaw ahkang la nna, masa lam amyu my hpe hka ja mai nga sai. Daini na mungkan gaw (Global village) ngu ai sinpraw- sina, dingdung -dingda asan hkren brang rai nna, hpaji zai byengya machye machyang ni hpe internet, email, online library ni hta tam sawk hka ja mai nga sai. Shada garan kachyan mai nga sai. USA kaw hpa byin nga ai hpe Jinghpaw mung Myitkyina kaw nga let minit, second hku nna, yawng mai chye nga ai. Media hpe chye asung jashawn lang na sha ahkyak rai nga mali ai.
Dai majaw, degree masat jaw ai mung hpaji lam a daw chyen (part of education) re. Hpaji (Education) ngu ai mung machye machyang a daw chyen (part of knowledge) sha rai nga ai. Masa lam amyu a majaw masat tawn da ai degree hpaji madang hpe nlu hka ja la ai raitim, knowledge ngu ai machye machang hte (experience) mahkrum madup ni hpe ta tut galaw let lu la mai nga ai. Knowledge ngu ai mung ta tut hte teng man ai machye machyang rai nga ai. Dai majaw theory hkrai mung bungli nbyin ai, mahkrum madup hkrai mung law law lang la chyai nra ai. Byin taw, nga taw chyalu mahkrum madup ni hte hpa ji zai byenya ni hpe hkaja nna, myit bawnu atsam marai shapraw yang gaw, Dai ni na anhte amyu baw sang ni mung kunghpan galu kaba ai, sut sut hkam ja ai de du wa lu na sha rai nga ai.
Ga ginchyum:
Galai shai nga magang sai ngu nna, kajai gumhkawng nga ai aten hta, , amyu bawsang ni nga ai shara mungdaw ni hta gaw hpa mung galai shai ai lam nnga ai. Dai hta sha n-ga grau pi yak hkak jam jau wa nga ai. Dai majaw tinang a ahkaw ahkang tinang a gam maka hpe gaw tinang nan gaw gap la ra ai. (Alternative way) ngu ai lawt lu ai lam ginjang mahtai tam la ra nga ai. Laga amyu kadai wa mi lak san anhte hpe galaw jaw na nrai nga sai. Kam maka hpe la chyai na aten mung nrai nga ai. Mai byin ai ladat shaw let myit hpaji machye machyang, n-gun atsam dat let gwi gwi shawng de lahkam sit sa wa ra saga ai. Machye machyang kunghpan let Mungdan madu, lamu ga madu, arang madu, bungli madu lu ai amyu sha baw sang ni tai wa lu hkra shakut shakut shaja sa wa ga ngu nna, yaw shada let hpa ji jaw n-gun jaw dat nngai law.
Yawng hpe hkungga let,
Nwawt Naw Awng.
Shamyet shanat ai
[1] Japan Disaster May Have Global Economic Impact. http://www.npr.org/2011/03/13/134516028/Japan-Disaster-May-Have-Global-Economic-Impact?ps=rs
http://www.nationmultimedia.com/business/Risk-mangement-pl
an-urged-to-bolster-tourism-30173049.html , Suchat SritamaThe Nation January 3, 2012 1:00 am
Feb 2011 တတယအၾကိမ္ ထုတ္ေ၀ေသာ ေနဇင္လတ္၏ 10 days MBA ႏိုင္ငံတကာစီးပြားေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ျခင္း
Ga hpaw
Daini na galai shai wa sai, ngu nna gajai gumhkawng nga ai aten hta, Myen mungdan kaw shanu nga ai amyu bawsang ni hta hpa baw galai shai nga sai kun? Galai shai ai lam nnga ai sha n-ga, grau nna pi yak hkak wa ai zawn mung rai nga ai. Hpa mi rai rai, tinang gam maka hpe tinang gaw gap la ra sai. Mau sumru nga na malai, shawnglam de mung sit sa wa ra sai ngu nna, htawng madun dat lu nngai rai.
Jinghpaw Wunpwng amyu bawsang ni hte daini na nga sat madang
Jinhpaw Wunpawng myu sha ni chye galaw ai magma bungli hte chye tawn ai hpaji ni gaw hpabaw ni nga sai kun? Maram ai shaloi,
1. Kanbau magam bungli hpe yu yang, nam mali de ahpre sha ai, hkrup mara nhprang rai htu shaw sha ai, bum yi hkyen sha ai. Tsa htam shadang 75% ram gaw (Farmer) ngu ai madang rai nga ai. Bungli nlu ai ni law malawng mung Myen laika hku nga yang အလုပ္အကိုင္-ေတာင္သူ ngu ai kaw ka lawm mat sai.
2. Machye machyang hpa ji hpe yu yang Myen mungdan a masat tawn ai tsang (10) awng ai hte degree lu sai ramma ni mung ram ram law wa nga sai. Tsa htam shadang 20% ram gaw chyum masa hpaji hpe hka ja nga ai.
3. Kan bau bungli galaw lu galaw sha mai ai hpaji, (secular) shinggan hpaji hpe sarin ai, maigan mungdan de sumtsan sat hpaji (Further study) hpe hka ja ai gaw 5% ram rai nga ai.
Ndai gaw, tinang myu sha ni a nga sat madang hpe maram masam yu nhtawm mungdan galai shai ai hte rau shawnglam de lahkam sit sa wa lu na matu shajin tawn ra ai lachyum rai nga ai.
Mung masa, sut masa galai shai nga ai aten hta kaja ai lam hte nkaja ai hpan lahkawng byin wa chye nga ai.
Dai lam ni gaw,
1. Chye chyang kunghpan ai hte sutgan arang lu ai amyu ni a matu gaw, shada da bawngban let bungli galaw ai shaloi, (win-win) ngu ai, lahkawng maga akyu ara maren sha hkam sha lu ai lam re. Lani hte lani grau grau kalu kaba kunghpan jat wa nga ma ai.
2. Machye machyang zai byengya ningra ai hte sut gan arang nlu ai amyu ni a matu gaw, hkrit tsang hpa maga de du wa chye nga ai. Kungkyang ai amyu ni ka-up mat nna, (win-lose) ngu ai, tinang maga hkrai aten tup machyi hkrum ai lam byin chye nga ai.
Dai majaw, sut masa hte hpa ji lam hta hpang hkrat ai rai yang, tsinyam hkrum sha ai shingyim ahkaw ahkang tawt lai hkrum ai ni hpe shinggyim nau na myit (Humanitarian) hte mungkan kaw na hkye la ai zawn lak san lanu lahku na nrai nga ai.
Ga shadawn, Thailand mungdan a gat lawk sut masa (marketing) hpe maram yu dat ai shaloi, kaga maigan mungdan kaw na kungkyang ai ni, sut su ai ni arang law law sa bang nna, sut masa, hpaga yumga lam galaw nga ma ai. Arang kaba hpe jum tek tawn ai top-10 madang kaw lawm ai suthti kaba ni gaw, Miwa amyu sha zawn re ai, maigan masha ni re hpe mu lu ai. Thai mungchying sha ajet ni gaw, chyawm tari de nau wa ndu lu ma ai. 2nd class lapran le re ai madang kaw law ma ai.
Dai hta grau sawng ai gaw, Thailand mungdan hta rau shanu nga ninglen, bum nga masha amyu baw sang ni rai nga ai Lahu, Ahkha, lisu, sam, hte kaga bum nga masha law law ni hpe bai yu dat ai shaloi, night club, patpong hte hotel shara ni kaw bungli galaw ai myu shayi ni gaw, tinang hkum hpe shakya shatsawm madun nna, hkumshan hpaga sha ai madang de du wa nga ai. Shadang la sha ni gaw Thailand myu sha ni nkam galaw ai, bungli shaja ni hpe galaw ra ma ai. Ndai shara ni hta anhte Myen Mung dan kaw na amyu baw sang ni mung shanglawm wa nga sai.
Dai hte maren, daini na aten hta anhte Myenmung dan kata kaw mung Thailand mungdan kaw byin nga ai mabyin hte kade wa nshai nga sai kun?
Dai majaw, anhte Myen mung dan gaw, Thailand mungdan kaw byin nga ai mabyin hpe yu nna, tau hkrau hkyen lajang mai nga ai. Ndai gaw laksan ahkaw ahkang shaman chye ju rai nga ai. Tinang gaw hkam mana sha let mahkrum madup la chyai nga nra saga ai.
Myen mungdan democracy galai shai ai rai yang, foreign investment law wa na re.
Myen mungdan gaw kaja nan democracy galai shai wa nna, sut masa pat shingdang ai (Sanction) hpe dawm kau dat ai rai yang, Maigan mundan ni kaw nna, (foreign investment) rai nga ai, banking, domestic industry, hotel and tourism ni hpe dam lada ai hku galaw sa wa na re. Myen mungdan gaw masha jahpan law dik ai India hte Miwa mundan kaba lahkawng a lapran hta ahkyak ai shara kaw nga ai re.
Nhprang sut rai hpring zup rawng nga nna, shingra tara htuk manu dik ai majaw, maigan mungdan law law wa myit shang sha ai lamu ga hkawn tsawm mung rai nga ai. Dai majaw mungkan a sinpraw, sina, dingdung, dingda mungdan ni Myen mung masem yu nna, hpaga yumga lam hpe galaw na hkyen nga ma ai. Hpa majaw grau nna, Myen mung dan de hpaga lam myit wa ai rai ta?
Japan, Fukushima a nlang nawn ai hte Thailand, Bangkok hka lim ai maw ru a majaw mung Myen mung dan de sut masa n’gun jaw nga ai hpe mu lu ai.
Lai wa sai 2011, March 11 hta, Japan mungdan Fukushima Aiba zinlawng hta tsuna mi nlang nawn kaba byin wa sai. Nuclear jak rung ni kapaw ayai mat sai. Sut masa lam hta manu mana ahtu hkra ai lam byin wa sai. Lai wa sai. 2011, November 1 ya hta, Thailand mundan Bangkok mare hta hka lim kaput mat ai. Suvarnabhumi International Airport nbungli pa kaw hka lim mat ai majaw, sut masa, mung masa, shingra tara, ahtu hkra machyi ai lam ni byin wa ai. Jak rung jak rai ni htenza mat ai. Ndai lam ni a majaw, Japan mungdan hte Thailand mungdan hta e, maigan mungdan kaw nna, ja gumhpraw arang sa bang let hpaga yun ga sa galaw ai ni a matu hkrit tsang hpa byin wa nga sai. Tourism bungli ni hta mung gawng kya wa ai. Sutgan ja gumhpraw arang lu ai Thai mungdang masha hte Japan amyu sha ni pyi shim lam lu ai kaga mung dan de htawt sit arang sa bang na myit nga masai.
Dai majaw, Myen mungdan gaw kaja wa nan, democracy galai sha nna, (marketing) gat lawk sut masa de du wa ai rai yang Miwa, India, Korea, Thai, Singapore, Japan, USA hte Europe mungdan kaw nna, arang law law bang nna, sut masa hpaga lam shagreng wa na re. Dai shaloi Myen mungdan gaw Asian mungdan a sut masa zup gindai (economic zone ) byin wa mai nga ai. Sut masa zup gindai hta kara hku shanglawm lu hkra shakut na kun?
Globaliztion mungkan a jak gawng kri ai gaw hkrit tsang na ram lawan nga ai.
Ya daini na globalization mungkan a jak gawng kri ai lam gaw grai lawan nga ai. Lam shagu hta hkring sa na aten pi nlu ai daram lawan nga sai hpe dum ra nga ai. Dai jak gawng kri ai hta bungli galaw nga ai shinggyim masha ni gaw, bungli galaw shut mat nna hkala nba hkrum ai rang yang, tsi lajang la mai baw madang pi nrai mat sai. Hkala hkrum ai hte kalang ta lagaw lata hprut rai di mat ai lam hte asak du hkra hkrat sum mat wa chye nga ai. Dai ram tsang ra ai majaw, aten shama nna gam maka hpe la chyai nga na aten nlu mat sai. Kam maka n kaja ai wa pi myit bawnu atsam, hpaji marai shapraw let globalization mungkan a jak gawng kri ai hta bungli galaw ai rai yang gaw, kam kaja ai de du wa lu nga ai.
Galai shai nga ai aten amyu sha bawsang ni rawt kalu kaba wa na matu mahtai ginjang (auternative way) hpe lu la mai nga ai.
Amyu sha langai a hkrung gring ai bawngring masa lam lu la na matu gaw, sut masa ladat hte zai byenya hpaji (Economic and Education) ahkyak nga ai.
Ya dai ni na aten hta asak prat naw ram nga ai ram ma ni gaw, management, stock share, marketing, Human Resource management, hotel and tourism, banking, accounting, finance, public relation, journalism, communication and media studies, computer security network administration & design, Bachelor of Business Administration (BBA), Master of Business Administration (MBA) hpa ji ni hpe hka ja shakut ra nga ga ai. Ndai hpaji ni hpe lu sharin la yang gaw grai manu dan nga sai.
Raitim masa lam amyu myu a majaw, yawng hte mung Bachelor of Business Administration (BBA), Master of Business Administration (MBA) hpe sharin la na mung nmai byin nga ai. Globalization a akyu ara mung grai nga ai. Globalization a chye ju hpe ahkaw ahkang la nna, masa lam amyu my hpe hka ja mai nga sai. Daini na mungkan gaw (Global village) ngu ai sinpraw- sina, dingdung -dingda asan hkren brang rai nna, hpaji zai byengya machye machyang ni hpe internet, email, online library ni hta tam sawk hka ja mai nga sai. Shada garan kachyan mai nga sai. USA kaw hpa byin nga ai hpe Jinghpaw mung Myitkyina kaw nga let minit, second hku nna, yawng mai chye nga ai. Media hpe chye asung jashawn lang na sha ahkyak rai nga mali ai.
Dai majaw, degree masat jaw ai mung hpaji lam a daw chyen (part of education) re. Hpaji (Education) ngu ai mung machye machyang a daw chyen (part of knowledge) sha rai nga ai. Masa lam amyu a majaw masat tawn da ai degree hpaji madang hpe nlu hka ja la ai raitim, knowledge ngu ai machye machang hte (experience) mahkrum madup ni hpe ta tut galaw let lu la mai nga ai. Knowledge ngu ai mung ta tut hte teng man ai machye machyang rai nga ai. Dai majaw theory hkrai mung bungli nbyin ai, mahkrum madup hkrai mung law law lang la chyai nra ai. Byin taw, nga taw chyalu mahkrum madup ni hte hpa ji zai byenya ni hpe hkaja nna, myit bawnu atsam marai shapraw yang gaw, Dai ni na anhte amyu baw sang ni mung kunghpan galu kaba ai, sut sut hkam ja ai de du wa lu na sha rai nga ai.
Ga ginchyum:
Galai shai nga magang sai ngu nna, kajai gumhkawng nga ai aten hta, , amyu bawsang ni nga ai shara mungdaw ni hta gaw hpa mung galai shai ai lam nnga ai. Dai hta sha n-ga grau pi yak hkak jam jau wa nga ai. Dai majaw tinang a ahkaw ahkang tinang a gam maka hpe gaw tinang nan gaw gap la ra ai. (Alternative way) ngu ai lawt lu ai lam ginjang mahtai tam la ra nga ai. Laga amyu kadai wa mi lak san anhte hpe galaw jaw na nrai nga sai. Kam maka hpe la chyai na aten mung nrai nga ai. Mai byin ai ladat shaw let myit hpaji machye machyang, n-gun atsam dat let gwi gwi shawng de lahkam sit sa wa ra saga ai. Machye machyang kunghpan let Mungdan madu, lamu ga madu, arang madu, bungli madu lu ai amyu sha baw sang ni tai wa lu hkra shakut shakut shaja sa wa ga ngu nna, yaw shada let hpa ji jaw n-gun jaw dat nngai law.
Yawng hpe hkungga let,
Nwawt Naw Awng.
Shamyet shanat ai
2012 Jan-Feb laman hta, Laika ka ai wa Thailand mungdan hta du nga ai aten hta sawk sagawn maram yu lam sha rai nga ai
[1] Japan Disaster May Have Global Economic Impact. http://www.npr.org/2011/03/13/134516028/Japan-Disaster-May-Have-Global-Economic-Impact?ps=rs
http://www.nationmultimedia.com/business/Risk-mangement-pl
an-urged-to-bolster-tourism-30173049.html , Suchat SritamaThe Nation January 3, 2012 1:00 amFeb 2011 တတယအၾကိမ္ ထုတ္ေ၀ေသာ ေနဇင္လတ္၏ 10 days MBA ႏိုင္ငံတကာစီးပြားေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ျခင္း
MATUT HTI NA »
NDAI TEN NA MYENMUNG A MABYIN MASA
Mungkan na super power mungdan rai nga ai American hte Miwa gaw Myenmung hpe tinang a lahpyen kaw bang lu na matu si mani ai ladat hte kashun ganawn sa wa nga ai ten hta India, Thai, EU hte kaga ni ai tsan ai mungdan kaw na ni mung mahkrun amyu myu hku nna shani bang wa nga ai ten rai nga ai. Shing re ai majaw Myenmung gaw mungkan ntsa e tsawm htum shayi hte bung nga ai majaw ginchyum dat ai kaw tsang hpa rai wa na masa nga ai.
Mungdan kata kaw yu dat ai shaloi, asuya shangwang kata hta marung marang byin nga ai hta n-ga, asuya a matu gaw sinna mungdan ni kaw nna madi shadaw wa nga ai mungmasa party ni hpe shanhte ra sharawng ai mahkrun hku tek jum na matu mung masan n sa nga ai majaw myi kyaw ai magwi zawn hkan ganaw hkawm nga ai aten re.
Rawt malan hpung ni gaw kahkyin gumdin ai n-gun hte mungdan simsa lam lu wa na masing kaw shang lawm na matu UNFC hpaw shabawn dat ma ai raitim Myen asuya a matu gaw hkrit kajawng hpa rai mat nna, UNFC hpe jahten lu hkra nji n-gu shakut ai nga yang, KIO hta jan nna kaga rawt malan hpung ni hpe gap hkat jahkring myit hkrum lam galaw da lu masai. Raitimung ahkaw ahkang amyu myu jaw ai ladat hte hkalem la ai majaw kade nna ai laman dum hprang wa shajang nna bai gasat hkat wa na masa nga ai. Dai shaloi rawt malan hpung ni a mungmasa, hpyen masa shawng lam hta manu grau tsaw ai ahkaw ahkang nga wa mai na re.
Ndai zawn re ai mabyin masa a lapran kaw KIO Ningbaw Ningla ni gaw grup yin na myit su salang ni hpaji jaw wa ai hpe manu tawn ai lam, aput angun nga nna dinglun wa ai hpu nau ni a ntsa e chye na ya ai lam, mungdan kata hte maigan hkan na mabyin masa ni a ntsa e dinglik maram yu ai lam, buga de na myit su salang ni hte hkrum bawng nna hpaji hpyi ai lam ni matut manoi galaw nhtawm, lu wa ai mahtai a ntsa e sung sung bai shen maram yu let mungmasa, hpyen masa lahkam htawt sa wa nga ma ai lam na chye lu ai.
Ndai zawn rai amyu hte mungdan grin sa wa lu na matu na chying ahkyak ai ten hta mungmasa, hpyen masa lit hkam ni hpe manu rawng ai hpaji ni jaw lu na matu hte hkumdek shang lawm ai gaw awngdang lam lu wa na matu tsaw htum ai manu rai na re.
Pyilan
Mungdan kata kaw yu dat ai shaloi, asuya shangwang kata hta marung marang byin nga ai hta n-ga, asuya a matu gaw sinna mungdan ni kaw nna madi shadaw wa nga ai mungmasa party ni hpe shanhte ra sharawng ai mahkrun hku tek jum na matu mung masan n sa nga ai majaw myi kyaw ai magwi zawn hkan ganaw hkawm nga ai aten re.
Rawt malan hpung ni gaw kahkyin gumdin ai n-gun hte mungdan simsa lam lu wa na masing kaw shang lawm na matu UNFC hpaw shabawn dat ma ai raitim Myen asuya a matu gaw hkrit kajawng hpa rai mat nna, UNFC hpe jahten lu hkra nji n-gu shakut ai nga yang, KIO hta jan nna kaga rawt malan hpung ni hpe gap hkat jahkring myit hkrum lam galaw da lu masai. Raitimung ahkaw ahkang amyu myu jaw ai ladat hte hkalem la ai majaw kade nna ai laman dum hprang wa shajang nna bai gasat hkat wa na masa nga ai. Dai shaloi rawt malan hpung ni a mungmasa, hpyen masa shawng lam hta manu grau tsaw ai ahkaw ahkang nga wa mai na re.
Ndai zawn re ai mabyin masa a lapran kaw KIO Ningbaw Ningla ni gaw grup yin na myit su salang ni hpaji jaw wa ai hpe manu tawn ai lam, aput angun nga nna dinglun wa ai hpu nau ni a ntsa e chye na ya ai lam, mungdan kata hte maigan hkan na mabyin masa ni a ntsa e dinglik maram yu ai lam, buga de na myit su salang ni hte hkrum bawng nna hpaji hpyi ai lam ni matut manoi galaw nhtawm, lu wa ai mahtai a ntsa e sung sung bai shen maram yu let mungmasa, hpyen masa lahkam htawt sa wa nga ma ai lam na chye lu ai.
Ndai zawn rai amyu hte mungdan grin sa wa lu na matu na chying ahkyak ai ten hta mungmasa, hpyen masa lit hkam ni hpe manu rawng ai hpaji ni jaw lu na matu hte hkumdek shang lawm ai gaw awngdang lam lu wa na matu tsaw htum ai manu rai na re.
Pyilan
MATUT HTI NA »
SATAN GAW HPA MAJAW WUNPAWNG MYUSHA NI HPE SHAMYIT NGA DAW (IV)
WUNPAWNG MYUSHA NI RA SHARAWNG AI MUNGMASA HKRANG
Bum nga masha ni yawng ra sharawng ai gaw Panglong myit hkrum ga sadi kaw rawng ai hte maren Munghpawm Myenmung hpe gaw-gap nna rap ra ai tara npu e ngwi pyaw simsa ai mungdan kaw myu bawsang yawng ahkum ara alum ala rai jawm ganawn sa wa na matu rai nga ai. Ratimung tinggyeng myit sha rawng ai Myen asuya gaw shing re ai ningmu hpe atik anang ninghkap wa ai majaw dai hkrang gaw myit hkrum laika kaw ka bang tawn ai madang sha rai wa sai. Shing re ai masa amyu myu a majaw Wunpawng Myusha ni gaw satan hte matut ganawn sa na matu masan nsa sai majaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap na maga de mahtang myit sharawng wa hkra lam madun dat ai hkrang de galai wa sai.
Sung sung myit yu na lam nga wa ai. “Awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan hpe gaw-gap na” ngu ai hta, anhte Wunpawng Myusha ni sha lawm ai mungdan kun? Bum nga myusha yawng (Kachin, Karen, Karenni, Chin, Mon, Shan, Yahkaing) lawm ai mungdan kun? Myu lahkawng yan kaw Myen n lawm ai majaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan hkrang hku uphkang mai na re. Bum nga myu bawsang yawng lawm ai hkrang hku uphkang ai rai yang, maigan kaw na madi shadaw la na matu grau manu na hta n-ga, maumwi mausa kaw lu wa yu ai lamu ga sumla hte maren sharai la wa mai na re majaw, Myenmung gaw panglai hte ni kahtep ai lam n nga na sai. Myenmung gaw bum nga masha ni a mungdan kata kaw namsi tum kasha zawn shamu shamawt yak ai hkrang kaw chyat rawng nga ra na re. Anhte a munghpawm mungdan kaw nhprang rai myu hkum sum hpa law htam nga ai majaw aten kadun hta prat dep ai mungdan byin tai wa lu na re.
MYEN ASUYA RA SHARAWNG AI HKRANG HTE AKYANG
Myenmung shanglawt lu wa ai shani kaw nna mungdan hpe “Munghpawm Myenmung” nga nna Panglong myit hkrum zuphpawng kaw jawm shamying tawn nga ninglen ta tut uphkang wa ai hkrang gaw Myen amyu langai sha uphkang ai “unitary” hkrang hpe dai ni du hkra lang wa masai. Mungkan grup yin kaw na mungdan hkan mungmasha ni hte htap htuk ai hkrang myu hkum sumhpa gram sharai lang nna mungkan gaw rawt jat ai hta grau rawt jat wa masai. Wunpawng Myusha ni hpe shamyit kau na masing jahkring kau na matu mungdan law law kaw nna Thein Sein asuya hpe hpaji jawm jaw wa masai raitimung, nga wuloi hpe tingse dum dan ai kasi sha rai wa sai.
Ngang kang ai hpri tawng kaba hpe tinang ra ai hkrang de galai la mai ai. Raitimung Myen asuya a myit hpe galai ya na matu gaw myit mada shara n nga sai. Myen ni tsun chye ai ga hkaw:- “Bum nga masha ni gaw myit hpraw san ai amyu ni rai ma ai” nga ai. Asan sha tsun ga nga yang, “Bum nga masha ni grai anya ma ai” ngu ai lachyum rai nga ai hpe yawng chye nga chyalu re. Bum nga masha ni shanhte ra ai hte maren hkan madat ya hkra, jahkrit ai ladat, shamyawk ai ladat amyu myu lang dat ai hte bum nga masha ni gaw ntsen nga ninglen tinang maga de asum hkam nhtawm da sang kataw bang ya wa saga ai. Hpang de Myen in hte shaga hkat ai shaloi Myen ni a akyang hte ladat ni hpe jai lang chye ra na masa nga ai. “Shing ngu yang Myen ni n ra na ma ai majaw……………….…” ngu ai rai yang, satan hpe nhtung tawn nhtawm asum jaw kau ai lachyum sha arai wa na re.
TA TUT GALAW RA AI MASING
Lahta kaw tang madun wa ai lam yan hta hkan nna Wunpawng Myusha ni gaw rawt jat ai prat nnan hpe gaw-gap la lu na matu htap htuk ai mahkrun hpe shalat la ra saga ai. Mungkan grup yin na myutsaw hpu nau ni a ningmu hpe maram yu yang, ganoi tsa htam hpring ngu na daram gaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap la na matu ra sharawng nga ma ai. Rai yang, yawng e jawm ra sharawng ai hpe lu wa na matu gaw dinglun hkat, mara shagun hkat ai hte awngdang wa lu na nrai. Kahkyin gumdin let jawm galaw sa wa ai masing kaw langai hpra chyoi chye gunhpai lu ai bungli ni hta myit hkrum mang rum rai tinang a n-gun hte hpaji hpe asung jashawn lu ai lam gaw amyu hte mungdan a matu awngdang ai lam rai na re. Tsun yang loi nna, galaw yang yak ai hpe yawng chye nga chyalu rai ga ai. Dai yak ai hpe awngdang la lu ai gaw na chying arawng la hpa rai nga ai hpe mung jawm myit dum chyalu rai nga ai.
YEHOWA KAW KYU HPYI
Lai wa sai ten ni hta myusha ni lu ging ai ahkaw ahkang lu wa na matu asuya kaw aten galu hpyi wa saga ai. Raitim nlu wa ai majaw ya gaw Kachin Baptist Council (KBC) kaw na woi awn nhtawm mungdan ting na Christian hpung 300 jan aten langai kaw sha 2012 February 13 ya manap 6 a.m. kaw nna hpang jahpawt 6 a.m. du hkra nsen langai hte mungdan ting hkying hkum 24 tup lu sha gam nhtawm kyu hpyi wa masai. Lai wa sai ten ni hta asuya gaw rap ra ai tara hte uphkang chye wa na matu hpyi wa saga ai raitim nlu wa ai majaw ndai lang gaw majan dang na matu, “Jan hpe jahkring ya rit”, nga nna Mawshe aja awa hpyi jahtau ai hpe Yehowa madat ya ai majaw awngdang wa ai zawn, (Pru mat wa ai laika 17: 8-16) awmdawm ai ahkaw ahkang lu wa na matu Yehowa kaw dingtawk kyu jawm hpyi wa masai. Teng sha awngdang wa na re.
Pajau Pan
Bum nga masha ni yawng ra sharawng ai gaw Panglong myit hkrum ga sadi kaw rawng ai hte maren Munghpawm Myenmung hpe gaw-gap nna rap ra ai tara npu e ngwi pyaw simsa ai mungdan kaw myu bawsang yawng ahkum ara alum ala rai jawm ganawn sa wa na matu rai nga ai. Ratimung tinggyeng myit sha rawng ai Myen asuya gaw shing re ai ningmu hpe atik anang ninghkap wa ai majaw dai hkrang gaw myit hkrum laika kaw ka bang tawn ai madang sha rai wa sai. Shing re ai masa amyu myu a majaw Wunpawng Myusha ni gaw satan hte matut ganawn sa na matu masan nsa sai majaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap na maga de mahtang myit sharawng wa hkra lam madun dat ai hkrang de galai wa sai.
Sung sung myit yu na lam nga wa ai. “Awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan hpe gaw-gap na” ngu ai hta, anhte Wunpawng Myusha ni sha lawm ai mungdan kun? Bum nga myusha yawng (Kachin, Karen, Karenni, Chin, Mon, Shan, Yahkaing) lawm ai mungdan kun? Myu lahkawng yan kaw Myen n lawm ai majaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan hkrang hku uphkang mai na re. Bum nga myu bawsang yawng lawm ai hkrang hku uphkang ai rai yang, maigan kaw na madi shadaw la na matu grau manu na hta n-ga, maumwi mausa kaw lu wa yu ai lamu ga sumla hte maren sharai la wa mai na re majaw, Myenmung gaw panglai hte ni kahtep ai lam n nga na sai. Myenmung gaw bum nga masha ni a mungdan kata kaw namsi tum kasha zawn shamu shamawt yak ai hkrang kaw chyat rawng nga ra na re. Anhte a munghpawm mungdan kaw nhprang rai myu hkum sum hpa law htam nga ai majaw aten kadun hta prat dep ai mungdan byin tai wa lu na re.
MYEN ASUYA RA SHARAWNG AI HKRANG HTE AKYANG
Myenmung shanglawt lu wa ai shani kaw nna mungdan hpe “Munghpawm Myenmung” nga nna Panglong myit hkrum zuphpawng kaw jawm shamying tawn nga ninglen ta tut uphkang wa ai hkrang gaw Myen amyu langai sha uphkang ai “unitary” hkrang hpe dai ni du hkra lang wa masai. Mungkan grup yin kaw na mungdan hkan mungmasha ni hte htap htuk ai hkrang myu hkum sumhpa gram sharai lang nna mungkan gaw rawt jat ai hta grau rawt jat wa masai. Wunpawng Myusha ni hpe shamyit kau na masing jahkring kau na matu mungdan law law kaw nna Thein Sein asuya hpe hpaji jawm jaw wa masai raitimung, nga wuloi hpe tingse dum dan ai kasi sha rai wa sai.
Ngang kang ai hpri tawng kaba hpe tinang ra ai hkrang de galai la mai ai. Raitimung Myen asuya a myit hpe galai ya na matu gaw myit mada shara n nga sai. Myen ni tsun chye ai ga hkaw:- “Bum nga masha ni gaw myit hpraw san ai amyu ni rai ma ai” nga ai. Asan sha tsun ga nga yang, “Bum nga masha ni grai anya ma ai” ngu ai lachyum rai nga ai hpe yawng chye nga chyalu re. Bum nga masha ni shanhte ra ai hte maren hkan madat ya hkra, jahkrit ai ladat, shamyawk ai ladat amyu myu lang dat ai hte bum nga masha ni gaw ntsen nga ninglen tinang maga de asum hkam nhtawm da sang kataw bang ya wa saga ai. Hpang de Myen in hte shaga hkat ai shaloi Myen ni a akyang hte ladat ni hpe jai lang chye ra na masa nga ai. “Shing ngu yang Myen ni n ra na ma ai majaw……………….…” ngu ai rai yang, satan hpe nhtung tawn nhtawm asum jaw kau ai lachyum sha arai wa na re.
TA TUT GALAW RA AI MASING
Lahta kaw tang madun wa ai lam yan hta hkan nna Wunpawng Myusha ni gaw rawt jat ai prat nnan hpe gaw-gap la lu na matu htap htuk ai mahkrun hpe shalat la ra saga ai. Mungkan grup yin na myutsaw hpu nau ni a ningmu hpe maram yu yang, ganoi tsa htam hpring ngu na daram gaw awmdawm ahkaw ahkang lu ai mungdan gaw-gap la na matu ra sharawng nga ma ai. Rai yang, yawng e jawm ra sharawng ai hpe lu wa na matu gaw dinglun hkat, mara shagun hkat ai hte awngdang wa lu na nrai. Kahkyin gumdin let jawm galaw sa wa ai masing kaw langai hpra chyoi chye gunhpai lu ai bungli ni hta myit hkrum mang rum rai tinang a n-gun hte hpaji hpe asung jashawn lu ai lam gaw amyu hte mungdan a matu awngdang ai lam rai na re. Tsun yang loi nna, galaw yang yak ai hpe yawng chye nga chyalu rai ga ai. Dai yak ai hpe awngdang la lu ai gaw na chying arawng la hpa rai nga ai hpe mung jawm myit dum chyalu rai nga ai.
YEHOWA KAW KYU HPYI
Lai wa sai ten ni hta myusha ni lu ging ai ahkaw ahkang lu wa na matu asuya kaw aten galu hpyi wa saga ai. Raitim nlu wa ai majaw ya gaw Kachin Baptist Council (KBC) kaw na woi awn nhtawm mungdan ting na Christian hpung 300 jan aten langai kaw sha 2012 February 13 ya manap 6 a.m. kaw nna hpang jahpawt 6 a.m. du hkra nsen langai hte mungdan ting hkying hkum 24 tup lu sha gam nhtawm kyu hpyi wa masai. Lai wa sai ten ni hta asuya gaw rap ra ai tara hte uphkang chye wa na matu hpyi wa saga ai raitim nlu wa ai majaw ndai lang gaw majan dang na matu, “Jan hpe jahkring ya rit”, nga nna Mawshe aja awa hpyi jahtau ai hpe Yehowa madat ya ai majaw awngdang wa ai zawn, (Pru mat wa ai laika 17: 8-16) awmdawm ai ahkaw ahkang lu wa na matu Yehowa kaw dingtawk kyu jawm hpyi wa masai. Teng sha awngdang wa na re.
Pajau Pan
MATUT HTI NA »
SATAN GAW HPA MAJAW WUNPAWNG MYUSHA NI HPE SHAMYIT NGA DAW (III)
GAP HKAT JAHKRING
KIO maram yu dat ai shaloi, aten galu gasat poi shang wa ai rai yang, KIO gaw Myen hpyen dap hpe ndang ai zawn, Myen hpyen dap mung KIO hpe n dang lu ma ai majaw, lahkawng maga de sum kaba byin wa na hpe mu wa sai. Grau sum na gaw mungmasha ni rai wa na re. Dai majaw hpyen masa hpe shazim tawn nna mungmasa hku majan matut gasat na matu daw dan nhtawm 1994 ning kaw gasat jahkring tawn masai. Mungmasa majan gasat na matu constitution rai n nga ai majaw asuya hte pawng nna National Convention kaw constitution jawm ka wa ai rai yang 2008 ning kaw ka ngut nna mungmasa hku matut gasat hkat na matu Kachin State Progressive Party (KSPP) ngu ai mungmasa party hpe hpaw dat sai. Myen gaw Wunpawng Myusha ni a hpyen masa hte mungmasa hpe hkrit tsang nga ma ai majaw myu lahkawng yan hpe shamyit kau lu na matu KIO hpe Border Guard Force (BGF) galaw shangun nna KSPP hpe gaw ra lata poi shang na ahkang n jaw ai ladat lang wa masai.
THEIN SEIN ASUYA
2011 March 30 ya shani Thein Sein asuya lung wa sai. Dai asuya gaw mungdan kata kaw mung, shinggan kaw mung Myen asuya hpe ninghkap nga ai ni hpe simsa lam galaw na matu ndau nga masai. Rawt malan hpung ni hte gap hkat jahkring tawn na lam tam wa masai. Raitimung Myen asuya a matu mungdan ting hta hpyen masa hte mungmasa kaw hkam dahka nga ai simsa lam lu wa na matu gaw, 1963 ning kaw ladat shaw hpang wa sai hte maren Wunpawng Myusha ni hte simsa lam la tawn sai KIO hpe shawng shamyit kau ra ai, nga nna jahtuk magang sai hte maren shadik shatup galaw hpang wa masai. KIO hpe hpyen masa hku lu shamyit kau ai hte kaga rawt malan hpung ni gaw hpung langai a hpang langai asum hkam wa sana rai nna, dai rawt malan hpung ni hpe kam hpa nga ai Aung San Suu Kyi mung rawt malan hpung ni a ntsa e myit mada shara n nga sai majaw mungmasa shaga ai hta n-gun kya wa na sai nga nna tak la nga ma ai.
UNITED NATIONALITIES OF FEDERAL COUNCIL (UNFC) HPAW SHABAWN
KIO woi awn ai UNFC hpe woi hpaw shabawn dat ai shaloi Myen hpyen asuya hpe bai kajawng hkrit tsang shangun dat sai. Satan wa gaw rawt malan hpung ni kahkyin gumdin na mahkrun paw pru wa shagu, myit ru myit tsang lam hpe ndang sharang ai nsam in dan pru wa sai. Dai majaw hpu nau Wa ni UNFC kaw n sa shang lawm hkra shawng de dawm la kau sai ahkaw ahkang amyu myu bai jaw nna kalang mi bai shalen la lu masai. Matut nna UNFC hpe jahten sharun kau lu hkra atsam htum hte ladat amyu myu hku shakut nga ai hpe asan sha jawm mu wa sai.
MAJAN HPANG
Ku Kang hpung hpe nhtoi 3 ya hte shamyit kau wa sai. Wunpawng ramma ni hpe yu yang tsa htam 60-70 daram gaw kani ya, tsa ya, AIDS ana kanu ni byin ma sai zawn, KIA hpyen la ni hta mung kani ya law mat sai majaw naw lang mai ai laknak pala ni gaw nanghpam malu masha hte galai lu kau sai rai nna, lang n mai sai laknak ni sha lu na masai. Shing rai KIA hpyen la nnan sa galaw na matu ramma ni mung ndum shamyi si htum ma masai. Raitimung KIO ginra gaw dam ai majaw yawng tsep kawp zing la na matu aten 10 ya na na re, nga nna maram nhtawm 2011 June 9 ya shani e gasat hpang wa masai. KIA hpyen hpung ni hpe Chemical laknak ni hte hkan gasat ai zawn, yi sun hkauna galaw nna asak bau nga ai mungmasha ni hpe hkan rim zing ri, gap sat hkawm nna, mungmasha ni a kun dinghku u wa yam nga ni hkan mya gashun la ai zawn, Mai Ja Yang gin ra hkan “yellow rain” ngu ai chemical laknak hte mung matut manoi gasat wa masai. Raitim nlu dang la ai hta n-ga, Myen maga de hpyen hpung hkying kaba hkrat sum wa ai majaw ladat nnan bai shaw manu ai.
Aung San Suu Kyi hpe lu abawk la ai hte sinna masha in Myen asuya hpe jawm madi shadaw wa na mara ai. Dai shaloi rawt malan hpung ni yawng mung gasat jahkring kau wa na mara ai, nga nna kam let ta tut galaw wa ma ai rai yang, kaja nan kaga hpu nau rawt malan hpung ni gaw satan wa gunglau ai mahkrun kaw hkan gashawt bang mat wa masai. Hpang jahtum hpu nau rawt malan hpung ni gaw shalen katut ai hpe myit dum wa ai shani na chying pawt singdawng ai hte matai dawp na mahkrun bai jahtuk wa na mara ai. Dai hte maren satan wa gaw KIO hpe simsa lam mahtan masu nna ta tut kaw gaw simsa lam la tawn ai lawu ga na shi a hpyen hpung ni hpe KIO ginra de sa bang dingyang galaw nga masai.
MAJAN A MAHTAI
Ndai majan a ntsa dinglik yu yang, pru wa ai mahtai gaw Wunpawng myusha ni hta na chying sum machyi wa sai. Raitim si htum wa nga ai kani ya, tsa ya, AIDS ana kanu ni hpe shabran dat shangun ai marang e, tinang a asak hte amyu hpe aten dep makawp maga la lu na matu masawp dep ai laknak ni magra lang nhtawm gasat bang wa nga ga yang, mungdan kata hkan, maigan mungdan hkan shawng de dumbru dumbra rai ninghkap hkat nga ai myutsaw sha ni gaw kahkyin gumdin ai shawang myit hpe ngangkang wa shangun nna tinang a hkum hpe tinang nan lit jaw la nhtawm byin mai ai shara kaw lit shang jum wa nga masai.
Pajau Pan
KIO maram yu dat ai shaloi, aten galu gasat poi shang wa ai rai yang, KIO gaw Myen hpyen dap hpe ndang ai zawn, Myen hpyen dap mung KIO hpe n dang lu ma ai majaw, lahkawng maga de sum kaba byin wa na hpe mu wa sai. Grau sum na gaw mungmasha ni rai wa na re. Dai majaw hpyen masa hpe shazim tawn nna mungmasa hku majan matut gasat na matu daw dan nhtawm 1994 ning kaw gasat jahkring tawn masai. Mungmasa majan gasat na matu constitution rai n nga ai majaw asuya hte pawng nna National Convention kaw constitution jawm ka wa ai rai yang 2008 ning kaw ka ngut nna mungmasa hku matut gasat hkat na matu Kachin State Progressive Party (KSPP) ngu ai mungmasa party hpe hpaw dat sai. Myen gaw Wunpawng Myusha ni a hpyen masa hte mungmasa hpe hkrit tsang nga ma ai majaw myu lahkawng yan hpe shamyit kau lu na matu KIO hpe Border Guard Force (BGF) galaw shangun nna KSPP hpe gaw ra lata poi shang na ahkang n jaw ai ladat lang wa masai.
THEIN SEIN ASUYA
2011 March 30 ya shani Thein Sein asuya lung wa sai. Dai asuya gaw mungdan kata kaw mung, shinggan kaw mung Myen asuya hpe ninghkap nga ai ni hpe simsa lam galaw na matu ndau nga masai. Rawt malan hpung ni hte gap hkat jahkring tawn na lam tam wa masai. Raitimung Myen asuya a matu mungdan ting hta hpyen masa hte mungmasa kaw hkam dahka nga ai simsa lam lu wa na matu gaw, 1963 ning kaw ladat shaw hpang wa sai hte maren Wunpawng Myusha ni hte simsa lam la tawn sai KIO hpe shawng shamyit kau ra ai, nga nna jahtuk magang sai hte maren shadik shatup galaw hpang wa masai. KIO hpe hpyen masa hku lu shamyit kau ai hte kaga rawt malan hpung ni gaw hpung langai a hpang langai asum hkam wa sana rai nna, dai rawt malan hpung ni hpe kam hpa nga ai Aung San Suu Kyi mung rawt malan hpung ni a ntsa e myit mada shara n nga sai majaw mungmasa shaga ai hta n-gun kya wa na sai nga nna tak la nga ma ai.
UNITED NATIONALITIES OF FEDERAL COUNCIL (UNFC) HPAW SHABAWN
KIO woi awn ai UNFC hpe woi hpaw shabawn dat ai shaloi Myen hpyen asuya hpe bai kajawng hkrit tsang shangun dat sai. Satan wa gaw rawt malan hpung ni kahkyin gumdin na mahkrun paw pru wa shagu, myit ru myit tsang lam hpe ndang sharang ai nsam in dan pru wa sai. Dai majaw hpu nau Wa ni UNFC kaw n sa shang lawm hkra shawng de dawm la kau sai ahkaw ahkang amyu myu bai jaw nna kalang mi bai shalen la lu masai. Matut nna UNFC hpe jahten sharun kau lu hkra atsam htum hte ladat amyu myu hku shakut nga ai hpe asan sha jawm mu wa sai.
MAJAN HPANG
Ku Kang hpung hpe nhtoi 3 ya hte shamyit kau wa sai. Wunpawng ramma ni hpe yu yang tsa htam 60-70 daram gaw kani ya, tsa ya, AIDS ana kanu ni byin ma sai zawn, KIA hpyen la ni hta mung kani ya law mat sai majaw naw lang mai ai laknak pala ni gaw nanghpam malu masha hte galai lu kau sai rai nna, lang n mai sai laknak ni sha lu na masai. Shing rai KIA hpyen la nnan sa galaw na matu ramma ni mung ndum shamyi si htum ma masai. Raitimung KIO ginra gaw dam ai majaw yawng tsep kawp zing la na matu aten 10 ya na na re, nga nna maram nhtawm 2011 June 9 ya shani e gasat hpang wa masai. KIA hpyen hpung ni hpe Chemical laknak ni hte hkan gasat ai zawn, yi sun hkauna galaw nna asak bau nga ai mungmasha ni hpe hkan rim zing ri, gap sat hkawm nna, mungmasha ni a kun dinghku u wa yam nga ni hkan mya gashun la ai zawn, Mai Ja Yang gin ra hkan “yellow rain” ngu ai chemical laknak hte mung matut manoi gasat wa masai. Raitim nlu dang la ai hta n-ga, Myen maga de hpyen hpung hkying kaba hkrat sum wa ai majaw ladat nnan bai shaw manu ai.
Aung San Suu Kyi hpe lu abawk la ai hte sinna masha in Myen asuya hpe jawm madi shadaw wa na mara ai. Dai shaloi rawt malan hpung ni yawng mung gasat jahkring kau wa na mara ai, nga nna kam let ta tut galaw wa ma ai rai yang, kaja nan kaga hpu nau rawt malan hpung ni gaw satan wa gunglau ai mahkrun kaw hkan gashawt bang mat wa masai. Hpang jahtum hpu nau rawt malan hpung ni gaw shalen katut ai hpe myit dum wa ai shani na chying pawt singdawng ai hte matai dawp na mahkrun bai jahtuk wa na mara ai. Dai hte maren satan wa gaw KIO hpe simsa lam mahtan masu nna ta tut kaw gaw simsa lam la tawn ai lawu ga na shi a hpyen hpung ni hpe KIO ginra de sa bang dingyang galaw nga masai.
MAJAN A MAHTAI
Ndai majan a ntsa dinglik yu yang, pru wa ai mahtai gaw Wunpawng myusha ni hta na chying sum machyi wa sai. Raitim si htum wa nga ai kani ya, tsa ya, AIDS ana kanu ni hpe shabran dat shangun ai marang e, tinang a asak hte amyu hpe aten dep makawp maga la lu na matu masawp dep ai laknak ni magra lang nhtawm gasat bang wa nga ga yang, mungdan kata hkan, maigan mungdan hkan shawng de dumbru dumbra rai ninghkap hkat nga ai myutsaw sha ni gaw kahkyin gumdin ai shawang myit hpe ngangkang wa shangun nna tinang a hkum hpe tinang nan lit jaw la nhtawm byin mai ai shara kaw lit shang jum wa nga masai.
Pajau Pan
MATUT HTI NA »
DKBA MYEN HPYEN BAI GAP NA
DKBA HPUNG NI LAI WA SAI SHATA MASUM RAM KAW NA MYEN HPYEN ASUYA HTE SIMSA LAM LA TA MASAT HTU TAW AI HPE DKBA KAWN DAI NA MAGA DE KAWN SIMSA LAM HPE BAI DAWM LA KAU NNA, MYEN HPYEN HPE BAI GAP NA LAM N DAU DAT SAI.
MATUT HTI NA »
SUU KYI MYITKYINA KAW ZUPHPAWNG GALAW NA
February (22) bat Masum
Daw Aung San Suu Kyi gaw, nhtoi 23-2-2012 ya shani Myitkyina de du lung wa na rai nhtawm, nhtoi 24-2-2012 ya jahpawt 9:00 a.m hta, Shatapru Manau Wang, Majoi Gawknu e mungmasa hkaw tsun hpawng galaw na re lam na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
ATSAWM SHA SUMRU, GWWI GWI DAWDAN, GWI GWI TSUN GA
Jinghpaw Wunpawng myu sha ni a shawng lam gam maka hpe Jinghpaw Wunpawng sha ni nan ka shatsawm la ra sai. Lai wa sai 1974-1988 ning lapran na MSL Asuya prat hta,Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap hpe gasu kabrawng jahten sharun ni ngu nna, mungshawa masha ni mu mada ma ai. 2000 ning kaw nna ndai maga de mungmasha ni mu mada ai gaw, Wunpawng Mungdan hte Wunpawng Mungdan kata shanu nga ai amyu sha ni hpe hkye mawai la na gaw, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung hta lai nna, kaga n nga sai, ngu ai hku mu mada tsun shaga wa nga ai hpe anhte mare kaba e nga ai ni myi chyaw, na chyawm mu mada na chye lu ga ai.
Dai re majaw, daini na Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya ginjaw Salang ni gaw, lai mat wa sai mahkrum madup mabyin masa ni hpe hpaji la nna, n shut n shai ai hku nna, amyu sha ni a lawt lu na lam hpe atsawm sha myit sawn sumru, jaw ai lam hta gwi gwi tsun shaga sa wa na hpe myit mada nga ga ai.
Dai n rai yang, moi na hpu shawng hpu ba ni myit sumru shut, dawdan shut nna, Jinghpaw Wunpawng Mungdan kaw nna Jinghpaw Mungdaw byin mat wa sai hta n-ga, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a lamu ga mung, Miwa ga de chyen mi, Sam mung de daw mi, Kala mung de mayen mi lawm mat wa sai hpe myit dum shai ra nga ga ai. Dai hpe myit dum let, anhte a kaji dik la ai Jinghpaw Wunpawng Mungdan grin nga lu na hte dai mungdan hta shanu nga ai amyu sha ni yawng, shinggyim ahkaw ahkang hpring tsup hkam la lu na hpe myit dum shingran let, myit hkrum kahkyin gumdin na hpe dum shingran let, lahkrip ra ra atsam ningja dat, gasat manga sa wa ga law.
Ja Zin Htoi
22-2-2012
Dai re majaw, daini na Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya ginjaw Salang ni gaw, lai mat wa sai mahkrum madup mabyin masa ni hpe hpaji la nna, n shut n shai ai hku nna, amyu sha ni a lawt lu na lam hpe atsawm sha myit sawn sumru, jaw ai lam hta gwi gwi tsun shaga sa wa na hpe myit mada nga ga ai.
Dai n rai yang, moi na hpu shawng hpu ba ni myit sumru shut, dawdan shut nna, Jinghpaw Wunpawng Mungdan kaw nna Jinghpaw Mungdaw byin mat wa sai hta n-ga, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a lamu ga mung, Miwa ga de chyen mi, Sam mung de daw mi, Kala mung de mayen mi lawm mat wa sai hpe myit dum shai ra nga ga ai. Dai hpe myit dum let, anhte a kaji dik la ai Jinghpaw Wunpawng Mungdan grin nga lu na hte dai mungdan hta shanu nga ai amyu sha ni yawng, shinggyim ahkaw ahkang hpring tsup hkam la lu na hpe myit dum shingran let, myit hkrum kahkyin gumdin na hpe dum shingran let, lahkrip ra ra atsam ningja dat, gasat manga sa wa ga law.
Ja Zin Htoi
22-2-2012
MATUT HTI NA »
HKYENG TSAWM NUMRI PAN HPE SHA
Numri Pan
Nang kaw n-gun rawng ginlang nga
Kadai karum la n ra.
Nang na nang hkrai
Rawt tsawm lu na kam ai.
Numri Pan
Kadai hpe shingbyi na n ra
Nang na nang hkrai
Share shagan lu na kam ai.
Numri Pan
Nang hta shingra jaw ai ju tu
Kadai hpe nang hkum kam mayu
Malu masha nang tsang n ra
Nang hpe hkai da ai sun madu nga.
Numri Pan
Ginlang, nsam hte ju tu ai
Atsam ningja nang hkum sai
Na hkum hpe nang hkum shagrit
Myit masin laknak jahkrat na hkum myit
Labau lit hte hkyeng tsawm ai Numri Pan hpe wa
Myu sha ni manu shadan nga
Shingra maka gu, aten ladaw du ni sai
Numri Pan hpe shatsam dat ai rai.
Ndai gaw Numri Pan hpe tsun ai
Kadai hpe ngu mayu ai chye na sai
Anhte a awng padang Yehowa Karai Kasang
Awmdawm shanglawt n lu na hkum tsang.....
Ja Zin Htoi
21-2-2012
Nang kaw n-gun rawng ginlang nga
Kadai karum la n ra.
Nang na nang hkrai
Rawt tsawm lu na kam ai.
Numri Pan
Kadai hpe shingbyi na n ra
Nang na nang hkrai
Share shagan lu na kam ai.
Numri Pan
Nang hta shingra jaw ai ju tu
Kadai hpe nang hkum kam mayu
Malu masha nang tsang n ra
Nang hpe hkai da ai sun madu nga.
Numri Pan
Ginlang, nsam hte ju tu ai
Atsam ningja nang hkum sai
Na hkum hpe nang hkum shagrit
Myit masin laknak jahkrat na hkum myit
Labau lit hte hkyeng tsawm ai Numri Pan hpe wa
Myu sha ni manu shadan nga
Shingra maka gu, aten ladaw du ni sai
Numri Pan hpe shatsam dat ai rai.
Ndai gaw Numri Pan hpe tsun ai
Kadai hpe ngu mayu ai chye na sai
Anhte a awng padang Yehowa Karai Kasang
Awmdawm shanglawt n lu na hkum tsang.....
Ja Zin Htoi
21-2-2012
MATUT HTI NA »
POI KABA
Myit shang sha dik ai hte mungkan na yu ai masha grai law hkra shang lawm ai mung masa pinra ntsa lung nna ka shing jawng ai poi kaba 2 bawsang hte myen shawng ningnan myen a ka hkrang hpe shawng maram yu ga ntsa lam, kata lam yu ga nga yang Dumsu U la hte U loi U la leng 1 jawm dun ai hte bung ai rapdaw hte hpyen dap hpung 2, nang shoi nang sha leng langai chyawm garawt, ya pandung du wa mahka e she leng garawt na Nga hpawlam langai bai jat wa ai majaw hpung masum gaw nang shoi nang sha gashun gashe dun ai hpe le hte le asan pra shachyaw mu wa nga ai,1. Rapdaw, 2. hpyen dap, 3. Asuya hte gum san magam ndai poi she grau bai myit shang sha na zawn, ndai poi kaba gaw grup grup na bum nga bawsang ni yu ra dik ai poi kaba she tai wa nga sai lahpawk dun n'gun jaw saga law. Ula kaba ndai ni kata lam n'gun kaba hte mayun n'gun chyam hkat nga ai. Rapdaw kata kaw hpyen tsawp galai hpun shada n'gun chyam ai dai hta Shweman, Tin Aung Myint Oo, Khin Aung Myint, Kyaw San, Gumshem myit nmat ai ni maga mi, Bai shan hte party madung na U Awng Taung, U Hte Oo, U Aung Myint - ni hpung mi, Gumsan magam hte U Wana Mawng Lwin, U Ko Ko Hlaing, U Aung Kyi hte gumsan hpe hpaji jaw ni gaw hpung mi, asuya masu tai tawn nga ai hta hpyen dap gaw n'gup kaba hpaw mahka nna yawng hpe sha kau na hkyen nga ai gaw bum marawn grup grup kaw nna lahpawk dum nna chyawm yu saga, n'gun jaw ga. Aga dai sha nre law, de hpang kaw mung gumra jawn ai hpawmi langai mi sumpan hkyeng kaw u tawng sumla hte re dawnghkawn hpai nna bahkang she tat na daram marawn, ngai madaw yawng hta grau ai tsawm shayi nga dang ai dang ai nga marawn, bahkang kata kaw labu kadun gaw sinna da sumpan shaje, lagaw hta gaw shan hpyi kyep din din tawn, labawp malu dat yu yang sinna shanhpraw dazik she kap, ntsa daw de gaw myu kaba zawn zawn, Democracy zawn zawn, bawsang jan bai tai na zawn zawn, hkum bawp she lawu, la kaba ni masin hpe achyaw ashun hkawm nga sai. Goi e .. poi kaba ndai grau she tsawm wa nga ai yaw. U la kaba masum n'gun chyam ai zawn re kaw gumra hpawmi langai mung bai lawm wa, poi yu masha gashun gashe shing jawng hkat ai wa, yu tsang na zawn, shada mayun gyem hkat, woi hpung kaba hpe hpunhtum madaw she daw jaw kau na zawn zawn, poi nau tsawm wa sai.
Lahta na shing jawng ai lam hpe lawu na ga baw hte bai myit yu ga.
1-Mung masha ngamu ngamai shimlum lam a matu shing jawng ai.
2-Tengman ai Tara masing kata kaw nga lu na matu.
3-Daru magam ahkaw ahkang lu na matu,
A-Arawng aya
B-Ningbaw Ningla tai lu na,
C-Ting kyeng up hkang lu na,
D-Sut masa kan wang lam,
E-Gumshem ladat up hkang na,
Shanhte kata lam kaw n dai hku shing jawng nga ai. Ndai hta hpa baw byin wa chye ai. Madu hpe madi shadaw masha law wa na matu.
a-Ra lata sinda pa hkaw tsun gahkyin lam
b-Masha n'gun law hkra
c-N'gun ja hkra ring chying hkra
d-Ja gumhpraw arung arai hkum hkra
Ndai shing jawng poi kaba hta mu ai, n'mu ai ladat hte kata masa, n tsa masa hku masha n'gun jahting ra sai majaw manang wa hpe dang kau lu na matu gaw masing kaba jahkrat nna galaw sa ra sai. Ndai shing jawng poi gaw masha law law a ra sharawng ai asak hte shing jawng ra ai poi kaba re majaw grai sadi ra ai. N'shang daw yang si chye ai masha law law galai shai chye ai, masha law law sharen da hkrum chye ai poi re. Masha langai a asak hte dubaw bunglat manu hpe grai myit shachyaw yu ra ai. Sadi ra ai. Lamang jaw kaw lahkam jaw jaw htawt ra sai. Ndai zawn re shing jawng poi a majaw ningbaw ningla ni hte mung chying shawa law law gaw asak ap nawng lai wa sai re. Ga shadawn Aung San zawn re ai ni hpe shada da gram sat kau ai. Dai ni mung Thein Sein hte Aung San Kaw zawn re ni gaw grai sadi ra ai hta lawm ai. Sha n'ga ningbaw tai ai ni law law sadi ra dik ai masa de yawng nga ai.
Raisa, ndai ni hpe sha poi kaba lu yu nga ai zawn rai tim annau ni hte bumnga bawsang ni mung shaning 60 jan sak du baw law law ap nawng arang bang nna shing jawng nga ga ai poi gaw grai n ngut shi ai. Annau ni mung rawt wa yup wa n'tsawm la ai yup mang n'dai hpe nkam mu na saga ai. Simsa lam ga baw dat ai majaw bawsang law law ga garan wa ai n ru n ra byin shangun ai. Kaja nga yang anhte bumnga bawsang ni yawng myit hkrum ai hte UNFC hku matut n'gun dat sa wa yang gaw poi n'dai anhte bawsang ni ra sharawng dik ai shanglawt lu na re.
Dai ni annau ni mung Ningbaw kaba, Du kaba Zau Seng hte ningbaw kaba law law myen a madu kata na byet kanu maza kanu law law hpe shangai shapraw nna sak ap nawng wa sai hpe ja ja dum nga ra ga ai, anhte sai daw Du kaba Lazum Kum Hpang zawn re hpe shari mu yu la gin nga ai, naw sadi ga. ya dai ni mung hpyen gaw anhte makau e sha nga ai re hpe dum ga, dai bawngban hta lawm ai ningbaw kaba Slg kaba ni hpe shadum mayu ai, dai ni mungkan na kai chyan ni lang ai n'hprang shingja gung tsi gaw chyam mu na grai yak ai tsi re masawp hkra nna, marawp hkrup nna ten galu hta she si chye ai gung tsi ni re majaw K K hte rau sak hkrung hkawm sa ga.
Ya dai ni myen mung a mung masa hpyen masa poi kaba gaw mungkan a myit shang sha nga ai poi kaba re majaw annau ni mung madu ang ai shara hte lit nhprai ai sadi maja let kang kang ka ka shakut sa wa ga. Maza kanu law law sha hkrum ai sha n'ga, maza kanu shada mung kawa sha hkat nga sai myen asuya gaw, daw agrawp na hkyen sai, matut shakut gasat ga. Lama myen ni gaw ndai hku ka dan yang nmai jang gaw pahkam hku hpyen dap she u shoi bai jum kau na masa pru nga sai. Rapdaw kata kade n'gun chyam hkat tim hpyen jaubu Min Aung Hlaing gaw zim sha n'gup ntu ai zawn nga dan nna majan matut gasat nga ai hpe maga mi de maram maja yu nga ga.
Poi, nang ngai shang lawm ra sai poi.
Myit grai nsu shi ai tsaw ra dik ai ma ni a singgu krin poi yu nga ai hte wa ntu mat sai dinggai dingla ni a mau mahka nna poi yu ai hpe matut dum ga.
Baren Numraw
Lahta na shing jawng ai lam hpe lawu na ga baw hte bai myit yu ga.
1-Mung masha ngamu ngamai shimlum lam a matu shing jawng ai.
2-Tengman ai Tara masing kata kaw nga lu na matu.
3-Daru magam ahkaw ahkang lu na matu,
A-Arawng aya
B-Ningbaw Ningla tai lu na,
C-Ting kyeng up hkang lu na,
D-Sut masa kan wang lam,
E-Gumshem ladat up hkang na,
Shanhte kata lam kaw n dai hku shing jawng nga ai. Ndai hta hpa baw byin wa chye ai. Madu hpe madi shadaw masha law wa na matu.
a-Ra lata sinda pa hkaw tsun gahkyin lam
b-Masha n'gun law hkra
c-N'gun ja hkra ring chying hkra
d-Ja gumhpraw arung arai hkum hkra
Ndai shing jawng poi kaba hta mu ai, n'mu ai ladat hte kata masa, n tsa masa hku masha n'gun jahting ra sai majaw manang wa hpe dang kau lu na matu gaw masing kaba jahkrat nna galaw sa ra sai. Ndai shing jawng poi gaw masha law law a ra sharawng ai asak hte shing jawng ra ai poi kaba re majaw grai sadi ra ai. N'shang daw yang si chye ai masha law law galai shai chye ai, masha law law sharen da hkrum chye ai poi re. Masha langai a asak hte dubaw bunglat manu hpe grai myit shachyaw yu ra ai. Sadi ra ai. Lamang jaw kaw lahkam jaw jaw htawt ra sai. Ndai zawn re shing jawng poi a majaw ningbaw ningla ni hte mung chying shawa law law gaw asak ap nawng lai wa sai re. Ga shadawn Aung San zawn re ai ni hpe shada da gram sat kau ai. Dai ni mung Thein Sein hte Aung San Kaw zawn re ni gaw grai sadi ra ai hta lawm ai. Sha n'ga ningbaw tai ai ni law law sadi ra dik ai masa de yawng nga ai.
Raisa, ndai ni hpe sha poi kaba lu yu nga ai zawn rai tim annau ni hte bumnga bawsang ni mung shaning 60 jan sak du baw law law ap nawng arang bang nna shing jawng nga ga ai poi gaw grai n ngut shi ai. Annau ni mung rawt wa yup wa n'tsawm la ai yup mang n'dai hpe nkam mu na saga ai. Simsa lam ga baw dat ai majaw bawsang law law ga garan wa ai n ru n ra byin shangun ai. Kaja nga yang anhte bumnga bawsang ni yawng myit hkrum ai hte UNFC hku matut n'gun dat sa wa yang gaw poi n'dai anhte bawsang ni ra sharawng dik ai shanglawt lu na re.
Dai ni annau ni mung Ningbaw kaba, Du kaba Zau Seng hte ningbaw kaba law law myen a madu kata na byet kanu maza kanu law law hpe shangai shapraw nna sak ap nawng wa sai hpe ja ja dum nga ra ga ai, anhte sai daw Du kaba Lazum Kum Hpang zawn re hpe shari mu yu la gin nga ai, naw sadi ga. ya dai ni mung hpyen gaw anhte makau e sha nga ai re hpe dum ga, dai bawngban hta lawm ai ningbaw kaba Slg kaba ni hpe shadum mayu ai, dai ni mungkan na kai chyan ni lang ai n'hprang shingja gung tsi gaw chyam mu na grai yak ai tsi re masawp hkra nna, marawp hkrup nna ten galu hta she si chye ai gung tsi ni re majaw K K hte rau sak hkrung hkawm sa ga.
Ya dai ni myen mung a mung masa hpyen masa poi kaba gaw mungkan a myit shang sha nga ai poi kaba re majaw annau ni mung madu ang ai shara hte lit nhprai ai sadi maja let kang kang ka ka shakut sa wa ga. Maza kanu law law sha hkrum ai sha n'ga, maza kanu shada mung kawa sha hkat nga sai myen asuya gaw, daw agrawp na hkyen sai, matut shakut gasat ga. Lama myen ni gaw ndai hku ka dan yang nmai jang gaw pahkam hku hpyen dap she u shoi bai jum kau na masa pru nga sai. Rapdaw kata kade n'gun chyam hkat tim hpyen jaubu Min Aung Hlaing gaw zim sha n'gup ntu ai zawn nga dan nna majan matut gasat nga ai hpe maga mi de maram maja yu nga ga.
Poi, nang ngai shang lawm ra sai poi.
Myit grai nsu shi ai tsaw ra dik ai ma ni a singgu krin poi yu nga ai hte wa ntu mat sai dinggai dingla ni a mau mahka nna poi yu ai hpe matut dum ga.
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
SATAN GAW HPA MAJAW WUNPAWNG MYUSHA NI HPE SHAMYIT NGA DAW (II)
RAWT MALAN HPANG
Wunpawng Myusha ni gaw Myen asuya hpe gade lang hkye la wa sai raitim bum nga masha ni lu ging ai ahkaw ahkang lu wa na matu shing ran n mu sai majaw 1961 ning kaw rawt malan hpang wa sai. Dai shaloi Myenmung a Commander-In-Chief rai nga ai Gen. Ne Win gaw grai hkrit kajawng mat sai rai nna, bum nga masha ni hpe shamyit kau lu na matu shawng nnan e, 1962 ning hta U Nu asuya hpe daru magam zing la nu ai. Myen asuya ni asak matut hkrung lu na matu ra ahkyak dik ai ten ni hta Wunpawng Myusha ni hpe hpyen masa, mungmasa kaw asung jashawn ngut sai rai nna, ya gaw Wunpawng Myusha in hpe shamyit kau na mahtang ladat shaw masai.
Ahkyak ai gaw, KIO hpe sha shamyit ai rai yang npawt nhpang rai nga ai mungmasha ni gaw grau tsang hpa rawt malan lam npawt nhpang bai shachying la na ma ai majaw Wunpawng Myusha ni hte hpawn lu shamyit kau jang gaw kaga ngam nga ai bum nga masha ni hpe matut shamyit na matu lit n li na sai, nga nna myit la manu ai. Shing rai prat (4) hta mung prat (1-3) na zawn bum nga masha ni a amying shingteng ni Myenmung a maumwi mausa kaw na shamyit kau lu na matu hkyen wa masai. Dai majaw 1963 ning hta Wunpawng Myusha ni hte KIO hpe shawng shamyit kau na matu lawu na hte maren masing shalat masai.
1. Makam masham lam hpe dumbru dumbra galaw dat ai hte kahkyin gumdin lam lu jahten sai.
2. Hpakant hpe gat lawk shatai nna nanghpam malu masha shabra dat ai hte aten kadun laman Wunpawng Myusha ni kani ya byin wa sai.
3. Mokong, Monyin, Hpakant hkan e AIDS ana kanu ni shabra dat ai hte amyu hpe jahten sharun lu ai ana ahkya ni chyam bra wa sai. Kaga ladat ni law law nga ai raitim ndai myu masum gaw na chying ahkyak ai masing a npawt nhpang ni rai nga ai.
KIO HTE COMMUNIST PARTY OF BURMA (CPB) MILITARY ALLIANCE HPAW
Aten ladaw hte grup yin a masa hta hkan nna KIO gaw CPB hte Military Alliance galaw nna hpyen man bung ai Myen hpyen asuya hpe pawng gasat na matu myit hkrum nhtawm hpyen hpaji ni mung jahtuk shabung wa nga magang sai. Dai shaloi Myen hpyen asuya a matu na chying hkrit hpa byin wa ai. Madung gaw KIO hte CPB hpyen man pawng dat ai hte Miwa gaw KIO hpe laknak ntaw ntsang jaw na rai nna, shawng de British hte American ni Kachin hpe laknak jaw dat ai hte Japan ni hpe Myenmung kaw nna lu gasat shapraw dat ai hpe mu wa sai zawn, ndai lang gaw Myen ni hpe gasat dang la ai baw rai wa na sai nga nna myit tsang wa masai. Dai majaw hpyen asuya gaw shi a hpyen rai nga ai Miwa hte lawan ladan jahkau la nna hpu nau Wa hpung hpe asung jashawn ai ladat hte 1989 ning hta CPB ni hpe daru magam zing la manu ai. Tau nau nna hkyen tawn sai hte maren Wa hpyen hpung gaw Myen hpyen dap hte gap hkat jahkring nna Wa ni hpe sut masa ahkaw ahkang amyu myu jaw let shabyawng kau masai.
Pajau Pan
Ahkyak ai gaw, KIO hpe sha shamyit ai rai yang npawt nhpang rai nga ai mungmasha ni gaw grau tsang hpa rawt malan lam npawt nhpang bai shachying la na ma ai majaw Wunpawng Myusha ni hte hpawn lu shamyit kau jang gaw kaga ngam nga ai bum nga masha ni hpe matut shamyit na matu lit n li na sai, nga nna myit la manu ai. Shing rai prat (4) hta mung prat (1-3) na zawn bum nga masha ni a amying shingteng ni Myenmung a maumwi mausa kaw na shamyit kau lu na matu hkyen wa masai. Dai majaw 1963 ning hta Wunpawng Myusha ni hte KIO hpe shawng shamyit kau na matu lawu na hte maren masing shalat masai.
1. Makam masham lam hpe dumbru dumbra galaw dat ai hte kahkyin gumdin lam lu jahten sai.
2. Hpakant hpe gat lawk shatai nna nanghpam malu masha shabra dat ai hte aten kadun laman Wunpawng Myusha ni kani ya byin wa sai.
3. Mokong, Monyin, Hpakant hkan e AIDS ana kanu ni shabra dat ai hte amyu hpe jahten sharun lu ai ana ahkya ni chyam bra wa sai. Kaga ladat ni law law nga ai raitim ndai myu masum gaw na chying ahkyak ai masing a npawt nhpang ni rai nga ai.
KIO HTE COMMUNIST PARTY OF BURMA (CPB) MILITARY ALLIANCE HPAW
Aten ladaw hte grup yin a masa hta hkan nna KIO gaw CPB hte Military Alliance galaw nna hpyen man bung ai Myen hpyen asuya hpe pawng gasat na matu myit hkrum nhtawm hpyen hpaji ni mung jahtuk shabung wa nga magang sai. Dai shaloi Myen hpyen asuya a matu na chying hkrit hpa byin wa ai. Madung gaw KIO hte CPB hpyen man pawng dat ai hte Miwa gaw KIO hpe laknak ntaw ntsang jaw na rai nna, shawng de British hte American ni Kachin hpe laknak jaw dat ai hte Japan ni hpe Myenmung kaw nna lu gasat shapraw dat ai hpe mu wa sai zawn, ndai lang gaw Myen ni hpe gasat dang la ai baw rai wa na sai nga nna myit tsang wa masai. Dai majaw hpyen asuya gaw shi a hpyen rai nga ai Miwa hte lawan ladan jahkau la nna hpu nau Wa hpung hpe asung jashawn ai ladat hte 1989 ning hta CPB ni hpe daru magam zing la manu ai. Tau nau nna hkyen tawn sai hte maren Wa hpyen hpung gaw Myen hpyen dap hte gap hkat jahkring nna Wa ni hpe sut masa ahkaw ahkang amyu myu jaw let shabyawng kau masai.
Pajau Pan
MATUT HTI NA »
Subscribe to:
Posts (Atom)
